ارمنستان

نمایندگان اقلیت های قومی در مجلس جدید ارمنستان

نمایندگان اقلیت های قومی در مجلس جدید ارمنستان

حدود ۲ الی ۳ درصد جمعیت جمهوری ارمنستان را اقلیت‌های قومی تشکیل می‌دهند که از لحاظ شمار به ترتیب عبارتند از کردهای ایزدی، روس‌ها، آسوری‌ها، کردهای مسلمان، یونانی‌ها و غیره. طبق اصلاحیه‌ی اخیر قانون انتخابات ارمنستان، در مجلس جدید این کشور چهار نماینده از اقلیت‌های قومی کرسی خواهند داشت. این نمایندگان از اطراف احزاب و گروه‌های ائتلافی برنده (که جمع آرای آن‌ها به حد نصاب تعیین‌شده می‌رسد) باید سهمیه‌ای را برای نمایندگان اقلیت‌های قومی کشور در مجلس اختصاص دهند، که اینک از طرف حزب جمهوری‌خواه، برنده‌ی اول انتخابات سه نماینده (یک کرد ایزدی، یک کرد مسلمان و یک آسوری) و از طرف ائتلاف تساروکیان، برنده‌ی دوم انتخابات، یک نماینده‌ی روس به مجلس ارمنستان راه پیدا خواهند کرد.  عمده‌ی مسائل ویژه‌ی اقلیت‌های قومی جمهوری ارمنستان مسائل فرهنگی و آموزشی است که تحقق آن نیاز به اختصاص بودجه از سوی دولت دارد. البته چنین بودجه‌ای پیش‌بینی شده است ولی ظاهراً به علت کمبود مالی دولت قادر به تأمین آن نشده و لذا در مشکلات فرهنگی مربوط نیز گشایشی صورت نگرفته است. به هر حال نمایندگان اقلیت‌ها از این تحول انتخاباتی اظهار...

Read more »

اشتباهات متوالی باکو در مناقشه‌ی قره‌باغ

اشتباهات متوالی باکو در مناقشه‌ی قره‌باغ

هراچ استپانیان     مناقشه‌ی قره‌باغ بیش از یک قرن سابقه دارد. اختلاف بر سر تعلق بخش کوهستانی قره‌باغ به ارمنیان یا ترک‌های قفقاز در اوایل قرن بیستم آغاز شد. در سال‌های ۱۹۱۸-۱۹۲۰ یعنی سال‌های موجودیت جمهوری‌های جدیدالتأسیس آذربایجان و ارمنستان کشمکش بر سر قره‌باغ بین دو کشور به اوج رسید. در این دوره فرمانده‌ی نیروهای انگلیسی فاتح جنگ جهانی اول مستقر در قفقاز، قره‌باغ را جزو جمهوری آذربایجان شناخت و یکی از فئودال‌های محلی طرفدار انگلیس به نام سلطانف را به عنوان استاندار قره‌باغ منصوب کرد.  سلطانف در بهار ۱۹۲۰ با ویران‌سازی بخش ارمنی‌نشین شهر شوشی و کشتار و فراری دادن اهالی ارمنی آن تلاش کرد موضوع را به نفع آذربایجان فیصله دهد. در سال ۱۹۲۱ با استقرار حکومت شوروی در قفقاز، حکومت‌گران جدید ابتدا قره‌باغ کوهستانی را جزو ارمنستان شناخته ولی بعداً بنا به تصمیم حزب کمونیست قرار شد قره‌باغ کوهستانی به عنوان ناحیه‌ای با خودمختاری وسیع در قلمرو جمهوری آذربایجان قرار گیرد. مرزهای استان خودمختار قره‌باغ در سال ۱۹۲۳ تعیین شد (در نقشه مرزهای استان خود مختار قره‌باغ با خط قرمز مشخص شده است). ضمناً با...

Read more »

نگاهی به احزاب، سازمان ها و اوضاع سیاسی- اجتماعی ارمنستان

نگاهی به احزاب، سازمان ها و اوضاع سیاسی- اجتماعی ارمنستان

آرسن نظریان   ارمنستان دارای نظام سیاسی چندحزبی است. هدف اعلام‌شده‌ی حکومت‌های متوالی ارمنستان برقراری دموکراسی پارلمانی نوع غربی بوده است. از زمان استقلال کشور در ١٩٩١ بیش از یک‌صد حزب در ارمنستان پا به عرصه‌ی وجود گذاشته، اما فقط ده تا دوازده حزب توانسته‌اند از سد حد نصاب انتخاباتی عبور کنند. حزب جمهوری‌خواه بزرگ‌ترین حزب، حزب حاکم و نماینده‌ی الیگارشی اقتصادی- سیاسی ارمنستان است. در پی فروپاشی اتحاد شوروی و در روند گذار از نظام اداری- حکومتی تک‌حزبی به نظام چندحزبی و در شرایط خصوصی‌سازی لگام گسیخته، بسیاری از صاحب‌منصبان حزبی و حکومتی قبلی با استفاده از موقعیت و سمت خود کارخانه‌ها و مؤسسات تولیدی خصوصی‌شده را با قیمت‌های بسیار نازل تصاحب کردند. دستگاه اداری قبلی تغییر شکل داد و به شکل مافیای اقتصادی جدید در شکل احزاب حاکم جلوه گر شد. بسیاری از اعضای پارلمان قطب‌های اقتصادی به شمار می‌روند و با قدرت مالی- اقتصادی خود پیروزی در انتخابات و تصاحب و تداوم پست‌ها و مشاغل دولتی را برای خود تضمین می‌کنند. انحصارات در دست الیگارش‌هاست و از این طریق فضای رقابتی ناسالم نامساعدی برای کسب و...

Read more »

بحثی درباره ی مناقشه ی قره باغ

بحثی درباره ی مناقشه ی قره باغ

آرسن نظریان   آیا مناقشه ی قره باغ در چارچوب قواعد و موازین حقوق بین الملل قابل حل است؟ نزدیک به بیست وسه سال است که سازمانهای بین المللی در تلاش اند تا طبق موازین حقوق بین الملل راه حلی برای مناقشه ی قره باغ پیدا کنند. اما دورنمای حل مسأله اکنون، به ویژه پس از جنگ چهار روزه ی آوریل گذشته، از هر زمان دیگری نامشخص تر و غیرمحتمل تر است. علت چیست؟ در این بررسی فقط به جنبه های حقوقی بین المللی و سیاسی این مناقشه در متن منطقه ای آن می پردازیم و نه به علل و زمینه های بروز خود مناقشه. به عبارت دیگر، مسأله ی تداوم مناقشه و دلایل شکست تلاشهای متعدد برای حل آن، موضوع اصلی این بررسی است.  از نظر ما در وضعیت حاضر، مناقشه ی قره باغ در چارچوب فرمالیستی حقوق بین الملل قابل حل نیست. دلیل عمده ی آن فضای عدم اعتماد و سوءظن بسیار شدید میان طرفین مناقشه است که متأثر از رابطه ی هر یک از این کشورها با کشوری در خارج از منطقه ی قفقاز یعنی جمهوری...

Read more »

اقلیت های قومی و مذهبی در جمهوری ارمنستان

اقلیت های قومی و مذهبی در جمهوری ارمنستان

     استپانیان   اقلیت های غیر ارمنی حدود سه درصد جمعیت جمهوری ارمنستان را تشکیل می دهند. که از لحاظ شمار به ترتیب عبارتند از کردهای ایزدی، روسها، آشوری ها ،کرد های مسلمان ،یونانیان و سپس اقلیت هایی که شمار هریک از آنها کمتر از هزار نفر است.پس از فروپاشی شوروی، در اثر اوضاع نابسامان اقتصادی وسیاسی درارمنستان و قفقاز ، بخشی از جمعیت ارمنستان (اعم از ارمنی و غیر ارمنی ) به خارج مهاجرت کرده وباعث ایجاد تغییراتی در بافت جمعیتی کشور شده اند. در زمان حکومت شوروی ترک های آذری زبان بزرگترین گروه اقلیت های قومی در ارمنستان بودند و حدود پنج درصد جمعیت ارمنستان را تشکیل می‌دادند. پس از اعلام جدایی ارمنیان قراباغ از آذربایجان و تشدید کشمکش و جنگ بین جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان حدودسیصد هزار نفر ارمنیان باقی مانده در قلمرو جمهوری آذربایجان مجبور به ترک آن سرزمین شدند و متقابلا حدود صدو پنجاه الی دویست هزار نفر ترک های ارمنستان نیز از این کشور خارج شدند. در حال حاضر بیش از نود و هفت درصد جمعیت ارمنستان متشکل از ارمنیان است، در...

Read more »

نظری به سفر پاپ به ارمنستان

نظری به سفر پاپ به ارمنستان

    سفر اخیر پاپ به ارمنستان رویدادی کاملأ متفاوت بوده است. در ابتدا بگوییم که کلیسای ارمنی یا کلیسای ارمنستان نهادی کاملأ مستقل از سه شعبه‌ی بزرگ مسیحیت یعنی کلیساهای کاتولیک، ارتودکس و پروتستان است. در طول تاریخ همواره کوشش‌هایی از جانب کلیساهای بزرگ مذکور برای از بین بردن استقلال کلیسای ارمنی و وابسته کردن ارمنیان به خود انجام گرفته است. نخستین کشمکش از این دست اختلاف هزار ساله بین کلیسای ارتودکس بیزانس با کلیسای ارمنی است. این اختلاف ظاهرأ در مورد پاره‌ای مراسم و تشریفات مذهبی و جر و بحث‌های اسکولاستیک بوده ولی در اصل برای هموارسازی تسلط سیاسی- اقتصادی بیزانس بر ارمنستان صورت گرفته است. به هر حال با فتح قسطنطنیه به دست ترکان عثمانی و سقوط امپراتوری بیزانس، اختلاف کلیساهای ارمنی و ارتودکس نیز از بین رفت. سپس درگیری کلیسای ارمنی با کلیسای کاتولیک اوج گرفت. این درگیری که از اواخر قرون وسطی آغاز شده بود در سراسر قرون جدید ادامه یافت. این دوره‌ای است که استقلال ارمنستان از بین رفته بود و برخی رهبران خوش‌خیال ارمنی برای برقراری مجدد استقلال ارمنستان چشم امید به...

Read more »

نگاهی کوتاه بر تاریخ نسل‌کشی ارامنه در امپراتوری عثمانی

نگاهی کوتاه بر تاریخ نسل‌کشی ارامنه در امپراتوری عثمانی

  کارن ورتانسیان ترجمه: بابک شهاب     ۱- جنگ روسیه و ترکیه (۱۸۷۷- ۱۸۷۸). قرارداد صلح «سن‌ استفانو». کنگره‌ی برلین و مطرح شدن مسأله‌ی ارامنه. جنگ روسیه و ترکیه (۱۸۷۷- ۱۸۷۸) به بهانه‌‌ی شورش مردم بوسنی و هرزگوین علیه دولت عثمانی (۱۸۷۵- ۱۸۷۶) و قیام مردم بلغارستان در آوریل ۱۸۷۶ که توسط ترک‌ها به خون کشیده شد، سرگرفت. روس‌ها بعد از جنگ‌هایی سخت در جبهه‌ی بالکان موفق به آزادسازی بلغارستان شدند و اوایل سال ۱۸۷۸ خود را به قسطنطنیه رساندند. ترکیه بعد از این وقایع تسلیم شد و در تاریخ ۱۹ فوریه (۳ مارس به تقویم جدید) در شهر سن استفانو قرارداد صلح را با روسیه منعقد کرد. در ماده‌ی ۱۶ این قرارداد مشکل امنیت ارمنیان عثمانی برای اولین بار به طور رسمی بررسی و پیشنهاد انجام اصلاحات مدیریتی در ارمنستان غربی مطرح شد. بریتانیا و مجارستان که از حضور روسیه واهمه داشتند، تمام تلاش خود را برای مختل کردن عقد این پیمان به کار بستند. تابستان سال ۱۸۷۸ به درخواست این دو کشور کنگره‌ی برلین برای تجدیدنظر در این پیمان برگزار شد و طی آن روسیه مجبور...

Read more »

ترکیه‌ی ۲۰۱۵: دیگر چه چیزی باقی مانده؟

ترکیه‌ی ۲۰۱۵: دیگر چه چیزی باقی مانده؟

  یاووز بایدار ترجمه: آرسن نظریان     سال ٢٠١۵ را با آوار اتفاقات سیاسی و حقوقی بسیار بیشتری نسبت به سال گذشته پشت سر می‌گذاریم. سیاست‌های عامدانه‌ی تخریب همراه با امواج مداوم دروغ و توهم، جریان بی‌پایان تئوری‌های توطئه و دشمن‌تراشی‌های مدام که بخش‌هایی از جامعه‌ی ما را هدف قرار داد، در پایان سال ٢٠١۵ هرگونه حس عدالت را در ذهن‌های ما از بین برد و تصویر به‌غایت تحریف‌شده‌ای از واقعیت را پیش روی‌مان نهاد. دو ستونی که بحث‌های انتخاباتی را در قلمرو منطق و اعتماد نظام نگه می‌دارند، یعنی رسانه‌ها و دادگستری، درهم شکسته و فرو ریخته‌اند. موضوعات و مسائل داخلی به جای حل شدن هم‌چنان برروی هم انباشته می‌شوند و آنچه که نگران‌کننده‌تر است، این واقعیت است که سوءمدیریت فراگیر ناشی از این واقعیت که قشرهای بالای حزب حاکم ترجیح می‌دهند در دنیایی موازی زندگی کنند، سیاست خارجی کشور را نیز در اغتشاش و سردرگمی فرو برده است. از این لحاظ انصافاً می‌توان گفت سال ٢٠١۵ سال سقوط سیاست «به صفر رساندن اختلافات با همسایگان» برای ترکیه بود که زمانی اعتبار و وجهه‌ای برای خود داشت....

Read more »

انتشار دو اثر جدید درباره ی جمهوری ارمنستان

انتشار دو اثر جدید درباره ی جمهوری ارمنستان

    تحولات سیاسی جمهوری ارمنستان (۱۹۸۸- ۲۰۱۳ میلادی) و جریان های سیاسی جامعه ی ارمنستان (مبانی فکری، دیدگاه ها و رویکردها) دو اثر جدیدی است که به قلم ولی کوزه گر کالجی و از سوی انتشارات آشیان منتشر شده و در اختیار علاقه مندان حوزه ی مطالعات اوراسیا قرار گرفته است. متن زیر که از سوی نویسنده ی این دو اثر برای موسسه ی ایراس تهیه شده است، ضمن بیان اهداف تألیف این مجموعه، مباحث و محورهای اصلی هر یک از دو کتاب یادشده را شریح داده است. گفتنی است فهرست این کتاب ها به همراه دیباچه ی آن به صورت فایل ضمیمه ی این خبر است.   بیش از ۲۵ سال از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و شکل گیری هشت کشور مستقل در منطقه ی آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی می گذرد. در این دوره ی زمانی نسبتاً طولانی، کوشش های متعددی برای شناخت فرهنگ، تاریخ، جغرافیا و نیز ژئوپولیتیک و سیاست خارجی این کشورها در سطح مراکز مطالعاتی و دانشگاهی کشورمان صورت پذیرفته است اما حوزه ای که در این جا مورد بی توجهی قرار گرفته سیر تحولات سیاسی داخلی این کشورها مبتنی بر یک نگاه جامعه شناختی و نیز اندیشه ای بوده است. به عبارت...

Read more »

رفراندومی برای تغییر نظام سیاسی ارمنستان از ریاستی به پارلمانی

  امروز یکی از مهمترین وقایع تاریخ معاصر ارمنستان با بر پایی رفراندوم اصلاح قانون اساسی رقم می خورد.قانون اساسی موجود در این کشور بیست سال قبل به تصویب رسیده و ده سال قبل نیز تغییراتی در آن اعمال شده است اما به دلیل پاره ای از نواقص نمایندگان مجلس ارمنستان مهر ماه سال جاری خواهان بر پایی رفراندومی برای اصلاح آن شدند.در قانون اساسی جدید مهمترین اتفاق تغییر نظام حکومتی این کشور از  ریاست جمهوری به نظام پارلمانی است که در آن قدرت اجرایی در دستان نخست وزیر قرار خواهد گرفت .در این خصوص با واهرام باغداساریان نماینده مجلس و رئیس گروه دوستی پارلمانی ارمنستان با ایران و رئیس فراکسیون حزب حاکم جمهور یخواه گفت و گو کرده ایم. چه دلایلی لزوم اصلاح قانون اساسی ارمنستان را در این زمان ضروری کرده است؟ هر جامعه ای دائما در حال تغییر و تحول است لذاانعطاف پذیری قانون اساسی به گونه ای که به توسعه جامعه کمک کند الزامی است.قانون اساسی کنونی جمهوری ارمنستان که مصوب سال ۱۹۹۵ است (حکومت محور) با نظام حکومتی (فرد محور)است. رئیس جمهوری بنا به...

Read more »