ارامنه ایران

دیدار مسئولین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با نمایندگان اقلیت های دینی کشور

دیدار مسئولین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با نمایندگان اقلیت های دینی کشور

  همه ساله در ایام دهه‌ی فجر دیدارها و نشست‌های گوناگونی از سوی نهادهای مختلف کشور با نمایندگان اقلیت‌های دینی صورت می‌گیرد. از این میان می‌توان به مراسم و tضیافت شامی اشاره کرد که هر سال از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار می‌شود. این مراسم از یک سو فرصت بسیار مناسبی است تا مسئولان و دست‌اندرکاران جوامع اقلیت‌های دینی از زحمات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکر و قدردانی کنند و از سوی دیگر این فرصت را در اختیار مسئولان و دست‌اندرکاران این وزارت‌خانه می‌دهد که ضمن ایراد سخنرانی به تشریح فعالیت‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص برنامه‌های مختلف فرهنگی و هنری در ارتباط با پیروان ادیان توحیدی بپردازند.  مراسم امسال روز یکشنبه ۱۷ بهمن ماه در هتل فردوسی تهران برگزار شد. در ابتدای این مراسم که با حضور جمعی از نمایندگان اقلیت‌های مذهبی در مجلس شورای اسلامی، روحانیون، اعضای نشریات و مطبوعات مختلف اقلیت‌های دینی، دست‌اندرکاران جوامع پیروان ادیان توحیدی و مسئولان محترم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت می‌گرفت، دکتر سیامک مره‌صدق، نماینده‌ی کلیمیان در مجلس، پس از عرض تبریک به جناب آقای...

Read more »

دیدار فرماندهان ارشد نیروی انتظامی با نمایندگان اقلیت‌های دینی کشور

دیدار فرماندهان ارشد نیروی انتظامی با نمایندگان اقلیت‌های دینی کشور

  از سال ۱۳۷۸ به بعد، روز سیزدهم مهر به عنوان روز نیروی انتظامی و آغاز هفته‌ی بزرگداشت ناجا نام‌گذاری شده است. در واقع این هفته بهانه است تا مردم و مسئولان از زحمات و خدمات همه‌ی کارکنان نیروی انتظامی تقدیر و تشکر کنند. در این راستا اکنون چند سال است که مسئولان و نمایندگان جوامع اقلیت‌های دینی کشور در هفته‌ی نیروی انتظامی با فرماندهان ارشد نیروی انتظامی دیدار می‌کنند. مراسم امسال عصر یکشنبه ۱۱ مهر در هتل فردوسی برگزار شد. در ابتدای این مراسم سعید تقوی مدیرکل امور اقلیت‌های دینی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از این سنت شانزده ساله سخن گفت و از زحمات مأموران نیروی انتظامی در برقراری نظم و امنیت در آیین‌ها و مراسم مذهبی اقلیت‌های دینی تشکر و قدردانی کرد.  در ادامه‌ی این مراسم سبوه سرکیسیان، اسقف اعظم ارامنه‌ی ایران، به نقش نیروهای انتظامی در برقراری نظم و امنیت در سطح جامعه اشاره کرد و افزود که هفته‌ی نیروی انتظامی فرصتی است تا به جایگاه این نهاد در زندگی اجتماعی مردم بپردازیم. یوناتان بت کلیا، نماینده‌ی آشوریان و کلدانیان در مجلس شورای اسلامی، نیز...

Read more »

عید فرهنگ ارمنی

عید فرهنگ ارمنی

آلیس خداوردیان    همه ساله در ماه اکتبر ارمنیان یک عید بزرگ را گرامی می‌دارند که معروف به«عید فرهنگ ارمنی» است. در واقع نام رسمی آن، «عید مترجمین قدیس» است که برای گرامی‌داشت مترجمین کتاب مقدس مسیحیان به زبان ارمنی اختصاص یافته است. ترجمه‌ی کتاب مقدس سرآغاز یک نهضت عظیم فرهنگی بود که متعاقب ابداع الفبای  ارمنی در قرن پنجم میلادی صورت گرفت. الفبای ارمنی را مسروپ ماشتوتس پس از سال‌ها تحقیق و کوشش با حمایت جدی ساهاک  پارتو( پارتی)، رهبر کلیسای ارمنی، و ورام شاپوه (بهرام شاپور) آخرین پادشاه اشکانی ارمنستان به وجود آورد. حمایت اقشار حاکمه ارمنستان از ایجاد الفبای ارمنی در راستای یک خواست عمومی برای بقای هویت مستقل ارمنیان بوده است. در این زمان حکومت ساسانیان پس از قلع و قمع خاندان اشکانی در ایران در صدد برچیدن حکومت خاندان اشکانی در ارمنستان نیز بود.از سوی دیگر امپراتوری بیزانس  به بهانه‌ی اشتراک دینی ارمنستان و بیزانس در پی بلعیدن کل ارمنستان و مستحیل کردن ارمنیان در بین یونانیان امپراتوری بیزانس بود.در این میان ارمنیان جدأ خواهان حفظ هویت قومی – مذهبی خود بودند. پس از...

Read more »

صدوسی‌امین سالگرد تئاتر در جلفای اصفهان

صدوسی‌امین سالگرد تئاتر در جلفای اصفهان

نیکید میرزایانس     عقاید متفاوتی در مورد اولین اجرای نمایش در جلفای اصفهان بیان شده است. حدود صد سال است که بازیگران و دست‌اندرکاران تئاتر در این مورد اظهارنظر کرده و نوشته‌اند و هر یک در مورد پیشینه‌ی شروع نمایش در جلفا تاریخی را عنوان کرده‌اند. در روزهای ۲۱ و ۲۳ نوامبر سال ۱۹۱۳ میلادی در مدرسه‌ی ملی مرکزی جلفا که سال‌ها تنها مکان اجرای نمایش بوده، مراسم بیست و پنجمین سالگرد تئاتر جلفا به شکل باشکوهی جشن گرفته می‌شود. در این مورد تیگران آبکاریان آموزگار که سال‌ها دبیر انجمن تئاتر نیز بود، کتابی به نام تئاتر ملی ارامنه‌ی جلفا، ۱۹۱۳-۱۸۸۸ آماده و منتشر و به مناسبت این روز به صورت مجانی در بین حضار و تماشاگران پخش می‌کند. در این کتاب شروع تئاتر در جلفای اصفهان را سال ۱۸۸۸ میلادی و اولین نمایش را «انجیر خچو» می‌داند. سال‌ها بعد در سالنامه‌ی ارامنه‌ی ایران، آبکاریان در مقاله‌ی «تئاتر» می‌نویسد: «تئاتر در جلفا در سال ۱۸۸۶ تولد یافته است». در این مورد و بر اساس نوشته‌ی آبکاریان، آرام یرمیان، ادیب و پژوهشگر ارمنی، اولین اجرای نمایش را سال ۱۸۸۸...

Read more »

کارو برادر ویگن

کارو برادر ویگن

  آراگاس سیمونیان     همین که نام کارو می‌آید یاد ویگن می‌افتیم. همیشه می‌گوییم برادر ویگن کارو شاعر بوده است. کم‌تر کسی را می‌شناسم که بگوید برادر کارو ویگن خواننده بوده است. اما باید دانست که قبل از شهرت و آوازه‌ی سلطان جاز ایران، برادرش کارو با انتشار کتاب «شکست سکوت» تولد شاعری خوش‌ذوق را نوید می‌دهد و از آن‌جا شهرتش آغاز می‌شود. جالب‌تر آن‌که کارو و ویگن با وجود رفاقت و صمیمیت عجیب بین‌شان، اختلاف نظرهای عمیقی در رویکردهای سیاسی و اجتماعی داشتند. ژولیت دردریان سال‌ها بعد از مرگ کارو و ویگن در مصاحبه‌ای گفته است ویگن معمولاً مهمان‌های درباری داشت و مهمانی‌ها را در خانه‌ی ما می‌گرفت و کارو از هر چه درباری و سلطنتی بود بیزار بود. روزی برادر شاه مهمان ما بود و مهمان‌ها آمدند و ساعتی بود نشسته بودند که کارو برحسب اتفاق به خانه‌ی ما آمد. ویگن به محض مطلع شدن از آمدن کارو دست و پاهاش شروع به لرزیدن کرد چون احتمال می‌داد کارو مهمانی را بهم بریزد. کارو ویگن را صدا زد و به او گفت: «تو خانواده‌ی پهلوی را...

Read more »

واروژ شاهومیان، خواننده‌ی گروه گلدن رینگ

واروژ شاهومیان، خواننده‌ی گروه گلدن رینگ

  هویک میناسیان     واروژ شعبانی (شاهومیان) نوازنده‌ی چیره‌دست گیتار و خواننده‌ی سرشناس و خوش‌صدای گروه گلدن‌رینگ، در ۱۷ مهرماه سال ۱۳۲۴ (۱۹۴۵) در حوزه‌ی ۷ تهران، محله‌ی حشمتیه، خیابان ده‌متری ارامنه، در یک خانواده‌ی هنردوست ارمنی چشم به جهان گشود. او سومین فرزند خانواده و دارای دو برادر و سه خواهر بود. در کودکی پدر خود را از دست داده و زندگی سختی را تجربه کرده بود. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه‌ی ملی ارامنه ساهاکیان و دوره‌ی متوسطه را در دبیرستان محمدرضا شاه سابق (هردو در محله‌ی حشمتیه) به پایان رساند. سپس به عنوان سپاه بهداشت، خدمت سربازی را در شهر تبریز گذراند. هم‌زمان با سربازی در رادیو تبریز به خوانندگی پرداخت و پس از پایان خدمت مقدس سربازی به استخدام بانک صادرات درآمد.  واروژ از نوجوانی علاقه‌ی خاصی به موسیقی داشت. نوازندگی گیتار را به طور خودآموز فرا گرفت. سپس نزد زنده‌یاد استاد هروس نارنجی هنر نوازندگی گیتار را به کمال رساند. در سال ۱۳۴۳ با همکاری سعید دبیری، جمشید زندی، فریبرز جلالیان گروه گلدن‌رینگ را بنیان نهاد و به عنوان خواننده‌ی گروه حدود بیست ترانه...

Read more »

نمی دانم کدام باد ما را با خود برد

نمی دانم کدام باد ما را با خود برد

  گفتگویی با سرژیک پطروسیان، صاحب قهوه فروشی وارطان   آراگاس سیمونیان     در میان ازدحام خیابان کریم‌خان، میان دود و بوق ممتد تاکسی‌های خسته، بین صدها خیابان و کوچه‌ای که هزاران خاطره از عابرهایشان در سینه دارند، خیابانی باریک و خلوت هست که همیشه بوی قهوه می‌دهد. وارد خیابان می‌شوم. بوی قهوه شدیدتر می‌شود و لحظه‌ای گرمای طاقت‌فرسای تابستان خشک و بی‌باران را فراموش می‌کنم. هوا خنک می‌شود و ابری مهربان بر سرم سایه می‌اندازد. صدای ترانه‌ای ارمنی در ذهنم می‌پیچد و تصاویر طوسی‌رنگ خیابان و ماشین‌ها و آدم‌های آهنی‌شان جایشان را به خیال و رویا می‌دهند. آن‌طرف‌تر دختر و پسری جوان دست‌های همدیگر را گرفته‌اند و از صدای خش‌خش برگ‌های پاییزی زیر کفش‌هایشان هر لحظه عاشق‌تر می‌شوند. بوی قهوه گره می‌خورد به تاریخ و روزهای خط‌خورده. صدای ترانه هر لحظه بلندتر می‌شود. بو شدیدتر می‌شود. نبش کوچه‌ای خلوت‌تر مغازه‌ای پیر و فرتوت جا خوش کرده که بوی قهوه و صدای ترانه و خیال و رویاها را به‌تنهایی پخش می‌کند. ناگهان صدا قطع می‌شود، تابستان برمی‌گردد و گرما عرقی آزاردهنده بر پیشانی‌ام می‌نشاند. کفشم پایم را می‌زند...

Read more »

کتاب‌فروشی ساکو، اولین کتاب‌فروشی ارمنیان تهران

کتاب‌فروشی ساکو، اولین کتاب‌فروشی ارمنیان تهران

  هویک میناسیان     ارمنیان در طول تاریخ همواره در زمینه‌ی علم و ادب پیشگام بودند. نخستین چاپ‌خانه در ایران و خاورمیانه در سال ۱۶۳۸ میلادی (۱۰۱۶ هجری شمسی) توسط عالیجناب اسقف اعظم خاچاطور گساراتسی در جلفای اصفهان دایر شد. خاچاطور گساراتسی در سال ۱۶۳۰ م. (۱۰۰۹ ه.ش.) به دستور اسقف موسس به لهستان و یونان رفت. در اروپا با فن و تکنیک صنعت چاپ کتاب آشنا شد. وقتی به ایران برگشت درصدد برآمد چاپ‌خانه‌ای در شهر جلفای اصفهان دایر کند. او بدون داشتن راهنما با همکاری روحانیون کلیسای وانک (درآمناپرگیچ) پس از شش سال تلاش پیگیر موفق شد کاغذ، مرکب، حروف و ماشین چاپ را تهیه و اولین چاپ‌خانه را در آن شهر دایر کند. نخستین کتابی که در ایران چاپ شد زبور داوود بود در سال ۱۶۳۸ م. (۱۰۱۶ ه.ش.). پس از چاپ کتاب در ایران، ارمنیان در شهرها و حتی در روستاهای ارمنی‌نشین ایران اقدام به تأسیس چاپ‌خانه، کتاب‌خانه و کتاب‌فروشی‌های بسیاری کردند که یکی از آن‌ها کتاب‌فروشی ساکو واقع در خیابان جمهوری اسلامی کنونی، خیابان سی تیر شمالی بود. صاحب امتیاز این کتاب‌فروشی شخصی...

Read more »

هوانس خان ماسحیان (مساعدالسلطنه)

هوانس خان ماسحیان (مساعدالسلطنه)

    نویسنده، مترجم و سیساست‌مدار ارمنی- ایرانی هوانس خان ماسحیان در سال ۱۲۴۳ ش. (۱۸۶۴٫م) دیده به جهان گشود. وی تحصیلات خویش را ابتدا در تهران و سپس در پاریس به پایان رساند. پس از بازگشت به ایران ابتدا سمت مترجمی و سپس مشاوره‌ی سفیر ایران در لندن، برلین، درسدن و توکیو را عهده‌دار بود. در سال‌های فعالیت در تهران سمت دبیری وزارت امور خارجه و مدیریت بخش‌های متعدد آن را به عهده داشت. وی همچنین در سال ۱۳۰۶ ش. (۱۹۲۷م.) به عنوان نماینده‌ی ارامنه وارد مجلس شورای ملی شد. جدای از سیاست، وی فعالیت چشمگیری نیز در عرصه‌ی ادبیات داشت و به عنوان یکی از بهترین مترجمان آثار شکسپیر شناخته شده است. از وی به عنوان چهره‌ی درخشان ترجمه‌ی معاصر زبان ارمنی یاد می‌شود. وی همچنین آثاری چند به زبان فارسی ترجمه کرده است. از جمله کارهای او می‌توان به ترجمه‌ی پانزده اثر از شکسپیر به زبان ارمنی و همچنین سفرنامه برداران شرلی اشاره کرد. هوانس خان ماسحیان همچنین فعالیت‌های مطبوعاتی داشت و در سال ۱۲۷۳ ش. (۱۸۹۴ م.) روزنامه‌ی شاویق را تأسیس کرد که تا سال...

Read more »

تاثیرمعماران ارمنی بر معماری مدرن ایران

تاثیرمعماران ارمنی بر معماری مدرن ایران

  آرلن آقاجانی     مقدمه ایران کشوری است با تمدنی کهن و قدمتی چند هزار ساله با غنای هنر و معماری بسیار. در طول سالیان دراز و در پی اتفاقات و وقایع گوناگون در سرتاسر این مرز و بوم، فرهنگ و آداب و رسوم ایرانیان پیوسته در حال تغییر و تحول بوده است. معماری نیز به عنوان جزو جدایی‌ناپذیر زندگی مردم و به مثابه‌ی لوحی که منعکس‌کننده‌ی فرهنگ و هنر مردم است، از این قاعده مستثنا نیست.  با توجه به قدمت بسیار زیاد معماری در ایران، پرداختن به شیوه‌ها، سبک‌ها و اندیشه‌های معماری در طول این بازه‌ی طولانی هر چند به صورت مختصر، نیازمند بحث‌های عمیق بسیار است که با توجه به موضوع این مقاله، در حوصله‌ی این بحث نمی‌گنجد. بنابراین این نوشتار توجه خود را به اواخر دوره‌ی قاجار معطوف می‌کند، دوره‌ای که اندیشه و به دنبال آن، معماری مدرن به روش‌ها و عناوین گوناگون وارد ایران شد و تأثیرات عمده‌ای را علاوه بر شیوه و سبک زندگی مردم بر ساختمان‌ها و فضاهای شهری بر جای گذاشت. در دوره‌ی قاجار به دلیل افزایش ارتباط ایران از نظر...

Read more »