ارامنه ایران

بازدید کانون جهان‌دیدگان از ستاد توان‌افزایی ارمنیان

بازدید کانون جهان‌دیدگان از ستاد توان‌افزایی ارمنیان

  پرنی غریبیان     امروزه یکی از موضوعات بسیار پراهمیت در توسعه و تحول رو به رشد شهرها موضوع «مشارکت اجتماعی» است. در این نظام مشارکتی رابطه‌ی بین اداره‌کننده و اداره‌شونده رابطه‌ای دوستانه، دوجانبه و پویاست. بر همین اساس هم، برنامه‌ی پنج ساله‌ی دوم شهرداری تهران که به تصویب شورای اسلامی شهر تهران رسیده است، تدوین شده تا به عنوان نقشه‌ی راه مورد استفاده‌ی سازمان‌های مردم‌نهاد قرار گیرد. روز سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۴ ستاد توان‌افزایی و حمایت از فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد شهر تهران به ریاست دکتر الهه راستگو و به مناسبت سال نو میلادی و زادروز حضرت عیسی بن مریم(ع) از کانون جهان‌دیدگان ارمنیان شهر تهران به سرپرستی خانم آلوارت آبراهامیان دعوت به عمل آورده بود. بخش اول مراسم با سرود جمهوری اسلامی ایران آغاز و متنی توسط پرنی غریبیان قرائت شد. در بخش دوم مراسم، گروه آشوق طوان کوچاریان با اجرای هشت آواز محلی و انقلابی شادی حضاران آن محفل را دوچندان کرد. در ادامه‌ی برنامه دکتر الهه راستگو، رئیس ستاد توان‌افزایی و حمایت از فعالیت سازمان‌های مردمی شهر تهران، طی سخنرانی مبسوطی ضمن اشاره به تاریخچه‌ی...

Read more »

کودکستان آ.آ. آهارونیان

کودکستان آ.آ. آهارونیان

  هویک میناسیان     ساکنان ارمنی محله‌ی مجیدیه سال‌ها آرزو داشتد کودکستانی ویژه‌‌ی ارمنیان در محله داشته باشند. این آرزو در سال ۱۳۴۰ (۱۹۶۱ میلادی) تحقق یافت. در این سال کودکستان و پیش‌دبستانی محله فعالیت خود را با مدیریت خانم شوشیک درگریگوریان در مدرسه‌ی «آرارات» شروع کرد و تا سال ۱۳۶۳ به فعالیت خود در آن مکان ادامه داد. سپس با نام کودکستان «زیتون» به محوطه‌ی کلیسای گریگور مقدس و در سال ۱۳۷۳ به کودکستان آ.آ. آهارونیان واقع در شانزده متری دوم کوچه‌ی شهید زرین‌قبایی، جنب انجمن فرهنگی ورزشی «نائیری»، پلاک ۱۴۸ انتقال یافت و تا امروز به کار پرثمر خود ادامه می‌دهد.  زمین و خاک کودکستان آ.آ. آهارونیان در ۲۰ دی ماه ۱۳۶۹ به دست جاثلیق گارگین دوم، پیشوای مذهبی ارمنیان (از سال ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۹ میلادی با نام جاثلیق گارگین اول پیشوای مذهبی کل ارمنیان جهان در «اجمیادزین» بود)، از حوزه‌ی عالیه‌ی سیلیسه‌ی لبنان تقدیس شد. در این مراسم باشکوه خانواده‌ی آهارونیان، روحانیون، شخصیت‌های ملی مذهبی، نمایندگان ارگان‌ها و انجمن‌ها و عده‌ی کثیری از ساکنان محله‌ی مجیدیه حضور داشتند. قابل ذکر است که زمین کودکستان متعلق...

Read more »

جشن درندز یا جشن چهارشنبه‌سوری کلیسای ارامنه

جشن درندز یا جشن چهارشنبه‌سوری کلیسای ارامنه

    در آن سال‌ها که نزدیک تولد حضرت مسیح بود مرد روحانی و خداشناسی از اهالی بیت‌المقدس همیشه از خداوند درخواست می‌کرد که آن‌قدر زنده بماند تا آن بزرگوار را به چشم ببیند. خداوند هم دعای او را مستجاب کرد و وقتی که حضرت مسیح چهل روزه بود حضرت مریم او را به بیت‌المقدس برد تا در معبد شکرگزاری و عبادت کند. هنگامی که حضرت مریم به شهر رسید آفتاب غروب کرده و هوا تاریک بود. مردم توی کوچه‌ها و گذرگاه‌ها چراغ آوردند تا از این مادر و فرزند استقبال کنند. این خبر به گوش سیمون پیر که لقبش همان پیر بود رسید و او خوشحال و خرم به عبادتگاه رفت تا حضرت مسیح را که چهل روزه شده بود زیارت کند. به این جهت است که در آبادی‌های ارمنی‌نشین فریدن که از توابع اصفهان است این جشن به یادبود آن واقعه به طرز زیبایی برگزار می‌شد. بعدازظهر سیزدهم فوریه جوان‌های آبادی به صحرا می‌رفتند و هر کدام مقداری گون می‌آورند و در حیاط کلیسا روی هم می‌انباشتند تا کپه‌ی بزرگی بشود. آتش زدن بوته‌ها به عهده‌ی جوان‌های...

Read more »

آیین بومی سورپ سارکیس

آیین بومی سورپ سارکیس

  محمد عارف      یکی از آیین‌های بومی نمایشی قوم آرمن که ریشه‌ای درونی و عاطفی دارد، مربوط به جوانان مشتاق ازدواج است که اصطلاحاً به آن جشن عشاق می‌گویند. جشن عشاق بر اساس باورهای سنتی دینی قوم آرمن، متعلق به شخصی دلباخته و عاشق‌پیشه به نام سارکیس مقدس است که الگو و سرلوحه‌ی دختران و پسران جوان ارمنی قرار گرفته است. در فرهنگ شفاهی قوم آرمن آمده که سارکیس یکی از سرداران شجاع و عاشق‌پیشه‌ی یونانی بوده که در روزگار خود به طرز شگفت‌انگیزی به عشق بین انسان‌ها به‌ویژه دختران و پسران دلباخته، توجه داشته است. در روایت‌های عامیانه نقل شده که سرکیس عاشق در یک جنگ ملی کشته می‌شود و لذا عشاق ارمنی بیش از سایر مردم در سوگ از دست دادن سرکیس دلداده به ماتم می‌نشینند. اما چون در آیین کهن بومیان فلات آرمن و ایام ترویج مسیحیت ، گریه بر مرده جایز نبوده، پس ارمنیان عاشق همه ساله در روز ۱۴ پتروار (۱۴ فوریه) یا اولین یک‌شنبه‌ی فوریه یعنی نه هفته قبل از عید پاک، جشنی باشکوه به نام سورپ سارکیس به منظور گرامی‌داشت...

Read more »

چگونگی سکونت ارامنه در تهران

  گارگین فتائی   در زمان حکومت کریم خان زند، چند خانواده‌ی ارمنی در حومه‌ی شهر تهران و محله‌ی دولاب اقامت گزیدند که از ایشان جز چند قبر اطلاعات دیگری در دست نیست. در مورد تاریخ مهاجرت اولین ارامنه به تهران سه نظر وجود دارد. نظر اول این است که در زمان حکومت آغا محمدخان قاجار، گروهی از ارامنه توسط سپاهیان وی از ارمنستان به تهران که به تازگی به عنوان پایتخت ایران تعیین شده بود کوچ داده شده و در میدان وحدت اسلامی اسکان داده شدند. آن‌ها برای انجام مراسم دینی خود در بازارچه‌ی قوام‌الدوله محرابی ساختند که بعدها مبدل به کلیسای گئورگ مقدس شد. نظر دوم این است که در سال ۱۳۵۸ ه.ق. مطابق با ۱۷۵۰ میلادی تعدادی از ارمنیان در دروازه‌ی شاه عبدالعظیم تهران ساکن بوده‌اند. از این رو می‌توان به‌تحقیق گفت که ارمنیان پیش از رسیدن کریم خان به سلطنت در سال ۱۱۶۳ ه.ق.، در زمان نادرشاه افشار به تهران آمده بودند. این گروه در واقع اولین ارمنیانی بودند که از جلفا به تهران مهاجرت کردند. اندک اندک با مهاجرت ارامنه‌ی تبریز، سلماس، جلفای اصفهان...

Read more »

دکتر هراند قوکاسیان

دکتر هراند قوکاسیان

  هراند قوکاسیان در سال ۱۳۰۶ (۱۹۲۷میلادی) در جلفاى اصفهان در خانواده ای هنردوست و هنرپرورمتولد شد. او عموی زاون قوکاسیان منتقد سرشناس سینمای ایران است که یک سال پیش در بیمارستانی در وین اتریش بدرود حیات گفت. هراند قوکاسیان پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه در اصفهان، از دانشکده‏ى پزشکی دانشگاه تهران فارغ‏التحصیل شد. وى با مدرک تخصص بیهوشی در اصفهان شروع به کار کرد. وی در سال ۱۳۴۵ در کنار تدریس در دانشکده‏ى پزشکی دانشگاه اصفهان در رشته‏ى نوبنیاد زبان و ادبیات ارمنی نیز به تدریس پرداخت. در زمینه ی فعالیت های ادبی با مجلات سخن، ارمغان، صائب، نگین و هور و «جنگ اصفهان» همکارى داشت و با کمک محمد حقوقی برای ترجمه ی اشعار شاعران نوپرداز ارمنی در مطبوعات ارمنی زبان کوشش بسیار نمود. وى اشعار مهدى اخوان ثالث، احمد شاملو (بامداد) و فروغ فرخزاد را به زبان ارمنی ترجمه کرد. هراند قوکاسیان کتاب آنوش را که برگزیده‏اى از شعر شاعران ارمنی است، در سال ۱۳۴۸ و به مناسبت صدمین سالگرد تولد هوانس تومانیان، شاعر ملی ارمنیان، ترجمه و منتشر کرد. در این کتاب او به معرفی شاعرانی که در...

Read more »

نشست خبری جوامع اقلیت های دینی جمهوری اسلامی ایران در سالن اجتماعات خلیفه گری ارمنیان تهران

نشست خبری جوامع اقلیت های دینی جمهوری اسلامی ایران در سالن اجتماعات خلیفه گری ارمنیان تهران

    نماینده ارمنیان تهران و شمال کشور در نشست خبری جوامع اقلیت های دینی جمهوری اسلامی ایران در سالن اجتماعات خلیفه گری ارمنیان تهران با افتتاح جلسه اظهار داشتند: در ماه های اخیر و به خصوص از سال ۲۰۱۴ به بعد سعی شده است با اعلام رعایت نشدن حقوق اقلیت های دینی در ایران از طرف رسانه های غربی، برای قدرت های جهانی بهره برداری سیاسی شود. قدرت های جهانی در خصوص اعلام رعایت نشدن حقوق اقلیت ها در ایران اهداف سیاسی دارند.   نماینده ارمنیان تهران و شمال کشور در مجلس شورای اسلامی، جناب آقای دکتر کارن خانلری، در نشست خبری جوامع اقلیت های دینی جمهوری اسلامی ایران در سالن اجتماعات خلیفه گری ارمنیان تهران که با شرکت آقای دکتر مره صدق نماینده کلیمیان در مجلس شورای اسلامی، جناب حاخام گلستانی رهبر دینی کلیمیان و جناب حاخام حمامی زاده، جناب آقای یوناتن بت کلیا نماینده محترم آشوریان در مجلس شورای اسلامی، جناب اقای مارنرسای بنیامین اسقف اعظم کلیسای شرق آشورو، جناب اقای دکتر اسفندیار اختیاری نماینده محترم زرتشتیان در مجلس شورای اسلامی، موبد دکتر اردشیر خورشیدیان ریاست محترم انجمن موبدان تهران، و آقای دکتر خسرویانی ریاست محترم انجمن زرتشتیان...

Read more »

آلنوش طریان، مادر فیزیک ایران

آلنوش طریان، مادر فیزیک ایران

    وی برای نخستین بار درس‌های فیزیک خورشیدی و اختر فیزیک را ارائه داد. طریان برای گسترش دانش و بهره‌گیری دانشجویان و ارمنیان خانه خویش را وقف کرد. ٣٠ سال از زندگی پربارش را به تربیت دانشجویانی پرداخت که اکنون خود استادانی بزرگ در این عرصه هستند. آلینوش طریان در ١٨ آبان سال ١٢٩٩ خورشیدی در خانواده ارمنی در تهران پا به عرصه گیتی نهاد. او مدرک لیسانس خود را در سال ۱۳۲۶ از دانشگاه تهران دریافت کرد و همان جا به عنوان متصدی عملیات آزمایشگاهی دانشکده علوم استخدام شد. سپس بورس تحصیلی درخواست کرد ولی استادش، دکتر محمود حسابی، با این درخواست موافقت نکرد، بنابراین آلینوش طریان به خرج خانواده به دانشگاه سوربن رفت و سال ۱۳۳۵ (۱۹۵۶ میلادی) از آن دانشگاه مدرک دکترا گرفت. با وجود پیشنهاد استادی در دانشگاه سوربن، دکتر طریان با هدف خدمت به کشورش به ایران بازگشت و در دانشگاه تهران به عنوان دانشیار ترمودینامیک منصوب شد. در سال ۱۳۳۸ برای شرکت در بورسیه دولتی آلمان غربی در مطالعه رصدخانه خورشیدی انتخاب شد و پس از چهار ماه مطالعه به ایران بازگشت...

Read more »

مقدمه آلک خاچاطوریان مترجم کتاب مادرانه، مجموعه شعر ارمنی

مقدمه آلک خاچاطوریان مترجم کتاب مادرانه، مجموعه شعر ارمنی

    ادب ارمن اقیانوسی‌ست که هر غواصی را به فراخور نصیب می‌بخشد. این که چگونه گوهری می‌طلبی غمی نیست. بکاو، دل این اقیانوس را بشکاف تا نادره ترین مروارید را شکار کنی و چه سخی است این اقیانوس که هرگز کرامتش تمامی نمی‌پذیرد. این گنجینه سرشار است و تمامی ناپذیر، و در عین حال ژرف چون زخم این قوم. نگفته پیدا است که آن‌جا که زخم قومی با نفس زمان هرچه بیشتر چرکین گردد ناگزیر هنر به تیمارخواری‌اش برمی‌خیزد و می‌بینیم که هنر ارمن با چه صداقتی از زخم از درد از مهر و کین سخن می‌گوید، نه این که شکوه کند به انتظار ترحمی، که بانگ بر می‌دارد تا زنده ماندن را فریاد کند و زندگی را جلا بخشد. این است که این همه غنی است و این همه گسترده چون اقیانوسی و این همه شفاف است چون آسمان. اگر به قولی تاریخ این قوم را به نفرین گرفت تا از سرزمینش بر کند او با هنر پنجه در دل خاک افکند و در زمین ریشه دوانید، جوانه زد، برگ و بار برگرفت، تناور گشت و سخاوتمندانه...

Read more »

نسل کشی ارامنه و ۱۰۰ سال مطبوعات ایران

نسل کشی ارامنه و ۱۰۰ سال مطبوعات ایران

    آغاز نسل‌کشی ارامنه در عثمانی ۹۹ سال پیش در روز ۲۴ آوریل سال ۱۹۱۵ میلادی در شهر استانبول پایتخت امپراتوری عثمانی ۶۰۰ نفر از ارامنه صاحب نام شهر به دستور دولت غیر مذهبی و افراطی ترک‌های جوان به قتل می‌رسند. عکس‌های این گزارش رقت‌انگیز و هراس‌آور هستند. به گزارش جام جم آنلاین این آغاز نسل‌کشی دهشتناک ارامنه توسط دولت ملی‌گرای افراطی و سکولار ترک‌های جوان بود که حدود یک ‌و‌نیم میلیون نفر از جامعه ارمنی امپراتوری عثمانی در جریان آن جان خود را از دست می‌دهند. در دوره حکومت سلاطین عثمانی جوامع ارمنی و یونانی در امپراتوری عثمانی به آسودگی زندگی می‌کردند و اغلب آن ها نقش مهمی در بازرگانی و در دستگاه اداری حکومت عثمانی داشتند. تا این که در سال ۱۹۰۹ میلادی سلطان عبدالحمید دوم توسط جنبش ملی‌گرای افراطی(ترک‌های  جوان) به رهبری انور پاشا دستش از قدرت کوتاه می‌شود. جنبش ترک‌های جوان پان تورانیسم یا اتحاد همه اقوام ترک زبان از سواحل اژه تا مرز‌های چین را تبلیغ می‌کردند. در زمان سلطنت محمد پنجم سلطان جدید عثمانی که مقامش بیشتر تشریفاتی بود عثمانی به آلمان نزدیک...

Read more »