دیاسپورا

لابی ارامنه در آمریکا

لابی ارامنه در آمریکا

    در کشورهای غربی «لابی» lobby به گروه سازمان‌یافته‌ای می‌گویند که از طریق کار روی افکار عمومی و تماس با شخصیت‌های بانفوذ بخصوص در قوه قانونگذاری، سعی می‌کند سیاست‌های عمومی دولت را در جهت خواسته‌های خود هدایت کند. در آمریکا، در کنار لابی‌های نیرومندی مانند طرفداران آزادی نگهداری سلاح گرم یا لابی شرکت‌های نفتی، لابی‌های قومی از مهم‌ترین‌ و قدرتمندترین‌ها هستند. لابی هوادار اسرائیل در این زمینه بیشترین قدرت مالی و سیاسی را دارد. گفته می‌شود لابی ارامنه دومین لابی نیرومند آمریکاست. این سخن در مطبوعات آمریکا بارها عنوان شده و در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب یافته است و در عین حال که نشانه موفقیت‌های ارامنه در طرح مسائل خود در حوزه سیاسی ایالات متحده است، امّا به گمان بعضی‌ها، بزرگ‌نمایی آن چندان به سود ارامنه نیست. اغراق در توانایی‌های لابی ارامنه با این که اتفاقاً رسانه‌های ترکیه نیز آن را به تفصیل منعکس می‌کنند، وسیله‌ای می‌شود در دست تبلیغات رسمی ترکیه تا وانمود کنند که ارامنه که اقلیتی کوچکی در آمریکا هستند می‌خواهند سیاست خارجی این کشور را در راستای منافع خود و به زیان منافع ملّی آمریکا...

Read more »

می‌دانید هراند دینک که بود

می‌دانید هراند دینک که بود

    در راهپیمایی روز ۲۴ آوریل در تهران، تظاهرکنندگان تعداد زیادی عکس هراند دینک حمل می‌کردند که روی یکی از آن‌ها نوشته شده بود «دینک روزنامه‌نگار شهید ارمنی». هراند دینک سردبیر نشریه آگوس بود که به زبان ترکی در استانبول منتشر می‌شد و در ژانویه سال ۲۰۰۷ جلوی ساختمانی که تحریریه آگوس در آن بود، به ضرب گلوله جوانی وابسته به گروه‌های نژادپرست ترکیه کشته شد. دینک پیش از آن نیز یکی دو بار به جرم اهانت به هویت ترک (که در قانون اساسی ترکیه جرم محسوب می‌شود) محاکمه شده بود. او بخصوص در دهه‌ها آخر عمرش درباره قتل عام ارامنه در سال‌های جنگ جهانی نخست با سازماندهی حزب اتحاد و ترقی سخن می‌گفت و به سبب شجاعت خود مورد تحسین بسیاری از روشن اندیشان ترکیه و مورد نفرت متعصبان بود. امّا نگاه دینک به مسأله کشتار ارامنه و مناسبات ارامنه و ترک‌ها با دیدگاه رایج در میان احزاب سیاسی ارمنی، از جمله داشناکسوتیون، به کلّی فرق می‌کرد. او در سال ۲۰۰۶ به دعوت موسسه تحقیق و ترجمه هور به تهران آمد و در گردهمایی درباره «های داد»...

Read more »

روزنامه ترکی Today Zaman درباره کتاب رویاهای سنگی: آیلیسلی کلیشه‌های مناسباتِ آذری‌ها و ارمنی‌ها را در هم می‌شکند

روزنامه ترکی Today Zaman درباره کتاب رویاهای سنگی: آیلیسلی کلیشه‌های مناسباتِ آذری‌ها و ارمنی‌ها را در هم می‌شکند

  لامیا آدیل گیزی     رویاهای سنگی، آخرین رمان یکی از برجسته‌ترین نویسنده‌های آذربایجان، اکرم آیلیسلی، که درباره‌ی کمک آذبایجانی‌ها به ارمنی‌هاست، غوغایی به پا کرده است، چرا که این دو ملت از ابتدای ۱۹۹۰ که ارمنستان با تصاحب مناطقی از آذربایجان باعث آواره شدن بیش از یک میلیون آذری شد، درگیر خصومت و ستیز هستند. رمان رویاهای سنگی که در سال ۲۰۰۷ به پایان رسید نخستین بار در دسامبر سال گذشته در نشریه ادبی روسی دوستی مردم(Druzhba Narodov) چاپ شد و به خاطر در افتادن با دیدگاه رسمی مقامات جمهوری آذربایجان مورد انتقاد تند رهبران آن‌ها قرار گرفت. آذربایجان و ارمنستان از شروع ۱۹۹۰ که بر سر منطقه‌ی ارمنی‌نشین واقع در آذربایجان، قره‌باغ کوهستانی، بین آن‌ها جنگ در گرفت روابط دیپلماتیک نداشته‌اند، یعنی از وقتی نیروهای پشتیبان ارمنستان در آذربایجان هفت منطقه مجاور هم را در درگیری‌ای که ۳۰هزار نفر از هر دو طرف کشته شدند اشغال کردند. در سال ۲۰۰۴یک قرارداد آتش‌بس امضاء شد اما تاکنون رفتار و تعامل صلح‌آمیزی وجود نداشته است. در این مدت قره‌باغ کوهستانی یک اعلام استقلال داشته ـ گرچه جامعه‌ی جهانی آن...

Read more »

از ماساجی اینووِه تا دیانا آبکار

از ماساجی اینووِه تا دیانا آبکار

  زمینه‌سازان روابط دوستانه ژاپن با ارامنه در آغاز قرن بیستم   آرش‌ شهنواز     وقتی از زمینه‌سازان روابط دوستانه ژاپن با ارامنه در اغاز قرن بیستم سراغ می‌گیریم، عمدتا یک نام بیش از سایرین جلب نظر می‌کند؛ خانم دیانا آبکار، کنسول افتخاری نخستین جمهوری ارمنستان در ژاپن. اما در کنار این بانوی خوش‌نام افراد دیگری نیز بوده‌اند که پیش از او در این راه گام نهاده‌اند. ماساجی اینووه ژاپنی یکی از آن‌هاست که کم‌تر نامش شنیده شده است. دیانا آقابگ آبکار سال ۱۸۵۹م. در برمه به دنیا آمد. پدر و مادرش از ارامنه ایران بودند و وی پس از ازدواج با میکائیل آبکار که از بازرگانان جلفای اصفهان بود، همراه همسرش به سال ۱۸۹۱م. ساکن ژاپن شدند. او یک سال پس از اقامت در ژاپن، نخستین رمان خود با نام سوزان و چندی بعد رمان داستان های خانگی جنگ را منتشر کرد. او در جریان کشتار ارامنه‌ی شهر آدانا در عثمانی سال ۱۹۰۹، یادداشت‌هایی درباره این مسأله در مطبوعات ژاپن منتشر کرد. پس از این واقعه حدود پانصد تن از ارامنه‌ای که از مهلکه گریخته بودند با گذشتن...

Read more »

آشنایی با ارامنه در هند شرقی هلند از طریق نامه‌نگاری‌های آن‌ها با ایران (۱۹۱۷ـ۱۸۹۷)

آشنایی با ارامنه در هند شرقی هلند از طریق نامه‌نگاری‌های آن‌ها با ایران (۱۹۱۷ـ۱۸۹۷)

  هان.تی سیم     جامعه‌ی ارمنیان در هند شرقی هلند اقلیت شناخته‌شده‌ی کوچکی را تشکیل می‌‌داد. آن چه در پی می‌آید ترجمه‌ای انگلیسی از مقاله‌ای است که در ماهنامه‌ی فیلاتلی چاپ و در آن بخشی از پس‌زمینه‌ی ارمنستان برای مخاطبان هلندی شرح داده شده است. می‌بینیم که چه‌طور ایران برای بعضی از ارمنی‌ها تبدیل به موطن‌شان شد و جایی که ارتباط‌های تجاری‌شان را بنا نهند. نامه‌نگاری‌های ارمنی‌های جزایر جاوه و بالی با اقوام‌شان در ایران چشم‌اندازی از مسیرهای پُستی میان ایران و هند شرقی در آستانه‌ی قرن بیستم به دست می‌دهد. سایت hetq.am   ارمنستان در قفقاز واقع شده، ناحیه‌ای کوهستانی که اروپای جنوبی و آسیا را به هم وصل می‌کند. ارمنستان به لحاظ جغرافیایی متعلق به آسیاست اما ارمنیان عموما خود را اروپایی می‌دانند. تاریخ ارمنستان به ۱۵۰۰ پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد و بنابراین یکی از کهن‌ترین کشورهای تاریخ است. این پادشاهی در قرن اول پیش از میلاد، زمانی که وسعتش از دریای خزر تا مدیترانه گسترده بود، در دوران اوج شکوفایی بود. این دوران با جنگی علیه امپراتوری روم به پایان رسید و ارمنستان تحت...

Read more »

روزی روزگاری در وین

روزی روزگاری در وین

  آربی موسسیان     ـ خودم این‌جا، دخترم آمریکا، پسرم تهرانه، نمی‌دونم گیجم هنوز. ـ خیلی از این‌جا خوشم اومده. کسی به کسی کار نداره، آرامش داره. ـ هوای ابری وین رو دوست ندارم، دلم بدتر می‌گیره و هوای خونه‌مون رو می‌کنه…  این‌ها گفته‌های ارامنه‌ای است که هر روز در میدانی که خود آن را میدان ۸۵ نارمک در وین نامیده‌اند جمع می شوند و از گذشته و حال خود تعریف می‌کنند.  آن‌ها در کنار هم جمع می‌شوند تا دقایقی از غربت را بسوزانند. و چه گوش شنوایی می‌خواهد تا داستان زندگی‌شان را با تمام جزئیاتی که برای‌شان بسیار مهم است بشنوی و گاه‌گداری سری به نشانه تأیید تکان دهی.  شنیدن قصه زندگی پناهندگانی که همگی به امید زندگی بهتر به آمریکا می‌روند خالی از لطف نیست اما گاهی هم بعد از گوش سپردن به حرف‌هاشان، با خود می‌اندیشی که آیا به راستی در هدف‌شان مصمم هستند؟  پدر و مادری که ۷۰ سال سن دارند و هر کدام لیستی از انواع بیماری‌ها را در خود تحمل می‌کنند، چرا باید این راه طولانی را تا آن سر دنیا بپیمایند؟ دیدار...

Read more »

گالوست گُلبنگیان نیکوکار بزرگ و مرد بزرگ صنعت نفت

گالوست گُلبنگیان نیکوکار بزرگ و مرد بزرگ صنعت نفت

    گالوست گلبنگیان در سال ۱۸۶۹ در محله اسکیوتار شهر استانبول به دنیا آمد. پدرش سرکیس گلبنگیان تاجر فرش بود و به پاس خدماتش به سلطان عثمانی به عنوان مدیر بندر طرابوزان منصوب شد، شهری که پل ارتباطی روسیه و آسیای صغیر بود. سرکیس از این فرصت به دست آمده برای تجارت نفت بین روسیه و امپراتوری عثمانی بهره می‌گیرد و ثروت بزرگی می‌اندوزد. ثروت پدر فرصتی طلایی فراهم می‌کند برای تحصیلات عالیه گالوست در کشورهای اروپایی از جمله فرانسه و انگلستان. گالوست در سال۱۸۸۷ کالج سلطنتی لندن را با عنوان مهندس و کارشناس صنعت نفت ترک می‌کند. پدرش او را برای مطالعه معادن نفت باکو به قفقاز می‌فرستد و گالوست نتیجه مطالعات خود را در قالب رساله‌ای درباره فرصت‌های بهره‌برداری از ذخایر نفت خاورمیانه تدوین می‌کند. به این ترتیب او در سن بیست‌ویک سالگی به عنوان یکی از کارشناسان شاخص صنعت نفت شهرتی به دست می‌آورد و از سوی وزیر معادن امپراتوری عثمانی مأموریت می‌گیرد گزارشی درباره امکان بهره‌برداری از چاه‌های نفت امپراتوری عثمانی و بخصوص بین‌النهرین تهیه کند. در همین زمان او با سرمایه اولیه‌ای که...

Read more »

ارامنه سوریه بر سر دوراهی رفتن یا ماندن

ارامنه سوریه بر سر دوراهی رفتن یا ماندن

  نانور بارسومیان*     در روزهای اخیر با اوج گرفتن خشونت در سوریه، ارمنستان برای کمک به جامعه ارامنه سوریه که در وضعیتی تنش‌زا به سر می‌برند گام‌هایی برداشته است. به گزارش منابع خبری ارمنستان، طی بحث‌های طولانی درباره افزایش قیمت بلیط‌های شرکت هواپیمایی آرماویا، این شرکت ارمنی متهم می‌شد که از وضعیت دشوار ارامنه سوریه بهره‌برداری می‌کند، سرانجام این شرکت اعلام کرده است که پروازهای ارزان قیمت از حلب به ایروان دایر خواهد کرد. در عین حال دولت ارمنستان روز ۲۶ جولای تبصره‌ای به قانون شهروندی کشور اضافه کرد که طبق آن شهروندان لبنانی و سوریه‌ای ارمنی‌تبار اجازه می‌یابند از کنسولگری‌ها و سفارت‌های ارمنستان در سایر کشورها هم پاسپورت دریافت کنند. هاروت اکمانیان، روزنامه‌نگار ارمنی ـ سوریه‌ای که در حال حاضر در ایروان برای CivilNet کار می‌کند اعتقاد دارد این اقدامات بیشتر از سر تکلیف هستند تا انتخاب. او به آرمنیان ویکلی گفت: «من از آرماویا برای این کار تشکر نمی‌کنم. آن‌ها باید این کار را بکنند». او در این باره که گفت‌وگوی ملّی درباره مهاجرت و کمک به مهاجران چه گونه هدایت می‌شود نیز ملاحظاتی دارد. مسأله مهاجرت...

Read more »