سالگرد استقلال ارمنستان

 
 
۲۲ سال پیش، در ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۱، در ارمنستان رفراندومی برگزار شد تا شهروندان کشور درباره جدایی از اتحاد جمهوریهای سوسیالیستی شوروی نظر بدهند. بیش از ۹۴ در صد شرکتکنندگان به استقلال ارمنستان «آری» گفتند. شورای عالی ارمنستان دو روز بعد بر اساس نتایج نظرخواهی ارمنستان را کشوری مستقل اعلام کرد و به این ترتیب آرزوی دیرینه مردم برای داشتن ارمنستانی مستقل تحقق پیدا کرد.
این روزها، بیست و دو سال بعد اعلام استقلال، بخصوص با توجه به واقعه اخیر پیوستن ارمنستان به اتحادیه گمرکی به رهبری روسیه، بحثهایی زیادی درباره محدودیتهای استقلال کشور و حتی درباره از بین رفتن دِفاکتوی این استقلال مطرح شده است. سایت Tert.am نظر تنی چند از روشنفکران ارمنستان را درباره دستاوردهای استقلال جویا شده است. ساموئل سِوادا شاعر و نقاش ارمنستانی گفته است که به نظر او مهمترین تفاوت دوران استقلال با پیش از آن را میتوان در تحولاتی که نزد جوانان اتفاق افتاده است، مشاهده کرد. او نظرش را این طور توضیح داده است: سخنم درباره آزادی است. در دوره ما آزادی وجود نداشت. آزادی ما محدود بود. ما حاملان ایدئولوژی شوروی بودیم. از خیلی چیزها خبر نداشتیم و نمیتوانستیم خبر داشته باشیم. خدا را شکر امروز این طوری نیست. امّا راههای مسافرت به خارج بازند و هم امکانات کسب اطلاعات از همه جا صدها برابر بیشتر شده است.
آهارون آدیبکیان، مدیر مرکز جامعهشناسی سوسیومتر، به سایت armenianow.com  گفته است که ارمنستان بهای سنگینی برای استقلال پرداخته که عبارت است از مهاجرت بیش از دو میلیون نفر از جمعیت کشور. به گفته او: بیش از ۹۰ در صد صنایع کشور بخشی از سیستم تقسیم کار در سطح اتحاد جماهیر شوروی بود. با فروپاشی شوروی این کارخانههای بسته شدند. ما حدود هزار کارخانه را به این ترتیب از دست دادیم که حدود ۲۵۰ کارخانه از آن میان بنگاههای صنعتی-نظامی بودند. بیش از ۸۰۰ مزرعه اشتراکی از هم پاشیدند. یک شبه یک میلیون و هشتصد هزار نفر از کار بیکار شدند و تا سال ۱۹۹۴ یک میلیون نفر از جمعیتمان را از دست دادیم.
امّا آدیبکیان معتقد است با وجود این که ما از استقلالمان درست استفاده نکردیم، امّا دستاوردهایی هم داشتهایم که مهمترینش این است که منضبطترین و با تجربهترین ارتش منطقه را داریم. به گفته او ارمنستان با بیش از هشتاد کشور روابط دیپلماتیک دارد که ۲۶ کشور از میان آنها در ارمنستان سفارت دارند و خود ارمنستان در بیش از سی کشور نمایندگی دارد. این شبکه نمایندههای سیاسی به معنای مشارکت فعال ارمنستان در روابط بینالمللی دارد.
مجسمهساز لئون توکماجیان هم معتقد است که استقلال ارمنستان بسیار شکننده است و هنوز کامل و مستحکم نیست. او میگوید: متاسفم که خیلی چیزها هنوز در جای خود نیست. کشورهای شوروی سابق همه استقلال به دست آوردهاند. اگر ما بتوانیم از آزادیای که به ما داده شده است درست استفاده کنیم همه چیز در جای خود قرار میگیرد.
به مناسبت روز استقلال ارمنستان گروهی از مخالفان پیوستن ارمنستان به پیمان گمرکی به سرکردگی روسیه نیز در خیابانهای ایروان به تظاهرات پرداختند. یکی از شعارهای آن این بود: استقلالمان را نجات دهیم.
 
دوهفته نامه "هویس" شماره 155
۶ مهر 1392
 

    Tags:

    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *