شصت و هفت سـال با رادیو ارمنـی

 
علیرضا حسنیان (مدیر رادیو ارمنی)
 
 
رادیو ارمنی عضوی از خانواده برنامه های برون مرزی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است. در حال حاضر، در بخش برون مرزى صدا و سیماى جمهورى اسلامى، روزانه سی و شش برنامه رادیویى، شش شبکه تلویزیونى و چهل پایگاه اینترنتی، برنامه های برون مرزی را به زبان هاى گوناگون پخش می کنند.
از نظر سابقه ی تأسیس، رادیو ارمنی در صف مقدم برنامه های برون مرزی صدا و سیما قرار دارد. سال ۱۳۲۵ش. آغاز فعالیت رادیو ارمنی در ایران است و طی دورانی فراتر از نیم قرن، تحولات متعددی در آن رخ داده که فهرست وار به بخشی از مهم ترین آن ها اشاره می کنیم.
در آغاز فعالیت، در ۱۳۲۵ش.، تبریز به منزله ی محل استقرار رادیو در نظر گرفته شد و به همین دلیل نخستین مترجمان و گویندگان آن از ساکنان این شهر انتخاب شدند. پس از چندی، در اوایل دهه ۳۰، محل استقرار رادیو به ارومیه انتقال یافت. اما در حدود یک دهه بعد بار دیگر به تبریز برگردانده شد و تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی در این شهر ماند. دلایل این جابه جایی روشن نیست اما شاید بتوان گفت دلایل سیاسی بیش از دلایل فنی در این انتقال مؤثر بوده است.
با پیروزی انقلاب اسلامی تحولات متعددی در این رادیو به وجود آمد. نخستین تغییر، انتقال محل استقرار رادیو از تبریز به تهران بود. سپس در خرداد ۱۳۵۸ش.، پخش برنامه برای داخل کشور به مدت سی دقیقه در هر شب آغاز شد.
این جا لازم است یادی کنیم از زنده یاد آلک خاچاطوریان، نخستین مدیر رادیو پس از پیروزی انقلاب اسلامی، که با اهتمام او پخش برنامه برای داخل کشور آغاز شد. در تیر ۱۳۷۵ش.، پخش برنامه صبحگاهی به فعالیت های رادیو اضافه و سرانجام در تیر ۱۳۷۶ش. پخش برنامه نیمروزی نیز در دستور کار قرار گرفت. زمان پخش برنامه شبانگاهی خارجی هم در ۱۳۷۵ش. از سی دقیقه به شصت دقیقه افزایش یافت.
آن چه بیان شد گزارشی کمّی از فعالیت های رادیو ارمنی بود. اما در خصوص علت پایه گذاری رادیو و نقش آن باید گفت تاریخ تأسیس رادیو هدف از شروع به کار آن را مشخص می کند. سال ۱۳۲۵ش. مصادف است با پایان جنگ جهانی دوم و مشخص شدن محدوده ی دو بلوک. ایران علاوه برآن که در محدوده ی بلوک غرب و به تعبیر صحیح تر تحت سلطه امریکا قرار داشت، همسایه شوروی نیز به حساب می آمد. بدین لحاظ مناسب ترین محل برای تأسیس ایستگاه های رادیویی ای محسوب می شد که قرار بود شوروی را آماج حملات خود سازند. این سیاست تهاجم رسانه ای، به وسیله ایران و با هدایت امریکا، با اغاز کار رادیو ارمنی آغاز شد و به تدریج، در طول سالیان بعد، در دیگر نواحی جنوب شوروی و ترکمنستان نیز به اجرا درآمد و گسترش یافت.
به این ترتیب برنامه های رادیو ارمنی تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به گونه ای بود که مخاطب را تحت بمباران های تبلیغاتی قرار می داد. در این نوع برنامه سازی، هدف آگاه ساختن مخاطب از واقعیت ها نیست، بلکه مقصود تحریک مخاطب برای رسیدن به هدفی است که فرستنده پیام در نظر دارد.
از دید امریکا ملت های ساکن جنوب شوروی وسیله ای برای نفوذ در پیکره ی نظام این کشور محسوب می شدند. بنابراین تأثیرگذاری بر افکار عمومی ساکنان ارمنستان همواره در برنامه سازی مد نظر قرار می گرفت و البته پر واضح است که در این میان مصادره ی همه چیز به نفع خود مطرح بود و نه به آرامش رساندن مردم منطقه. اما با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و به دنبال خروج ایران از زیر سلطه امریکا، طبیعی بود که سمت و سوی سیاست خارجی ایران تغییر یابد.
از جمله اهداف سیاست خارجی ایران در دوران پس از انقلاب تقویت همکاری های منطقه ای بوده است. برای این منظور رادیو به منزله ابزاری برای نزدیکی ملت ها و نیز افزایش شناخت واقعیت ها و توانمندی های دو جانبه به کار گرفته شد و البته پس از فروپاشی شوروی سابق و استقلال ارمنستان در ۱۳۷۰ش. این سیاست مورد تأکید قرارگرفت.
برنامه های رادیو ارمنی، هر روز به مدت ۵/۲ ساعت در دو بخش، برای داخل و خارج کشور پخش می شود. پخش برنامه ویژه خارج از کشور روزانه به مدت دو ساعت و در سه بخش مجزا صورت می گیرد. بخش صبحگاهی به مدت سی دقیقه از ساعت ۶:۲۰ تا ۶:۵۰ صبح، بخش نیمروزی به مدت سی دقیقه از ساعت ۱۲:۵۰ تا ۱۳:۲۰۰ و بخش شبانگاهی به مدت یک ساعت از ساعت ۱۹:۵۰ تا ۲۰:۵۰ به وقت تهران بر روی فرکانس های گوناگون رادیویی و همچنین از طریق سایت رادیو بر روی شبکه اینترنت پخش می شود. برنامه بخش داخلی هم روزانه به مدت سی دقیقه از ساعت ۱۹:۵۰ تا ۲۰:۲۰ به وقت تهران بر روی موج اف ام، فرکانس۵/۹۹ برای مخاطبان تهران پخش می شود.
از آن جایی که رادیو ارمنی در دو بخش داخلی و خارجی برنامه پخش می کند باید دو هدف مجزا را نیز تعقیب کند. در برنامه های داخلی، هدف، اطلاع رسانی در خصوص رویدادهای داخلی کشور به ویژه پوشش خبری رخدادهای جامعه ارمنیان است، که در این زمینه بیان مشکلات موجود جایگاهی خاص دارد اما در بخش برنامه های خارجی، هدف عمده، آشنا کردن مخاطب با واقعی-های روز ایران است.
در بخش داخلی، علاوه براطلاع رسانی، مسائل مهمی ازطریق این رادیو پیگری شده است. در این جا فرصت را مغتنم می شماریم و به انجمن ها و گروه های جامعه ارمنی اعلام می داریم رادیو ارمنی همان گونه که در گذشته هم اعلام کرده ایم می تواند در خصوص فعالیت های آن ها نیز اطلاع رسانی کند. اعتقاد به دستیابی به اهداف یاد شده برای رادیو، که پیشتر به آن اشاره کردیم، موجب شده تا فعالیت ما محدود به ابزاری به نام رادیو نباشد و استفاده از دیگر ابزارها نیز در دستور کار قرار گیرد. در همین راستا پایگاه اینترنتی رادیو [www.armenian.irib.ir] با بخش های گوناگون خبر و تفسیر و برنامه های صوتی مناسب خواسته ی مخاطبان و اطلاع رسانی از آخرین رویدادهای جهانی به خصوص در حوزه ایران و ارمنستان، اخبار مربوط به ارمنیان ایران را در قالب متن و صوت و فیلم برای مخاطبان این رادیو، در فضای اینترنت، قابل مشاهده کرده است. امید است با راهنمایی ها، انتقادها و پیشنهادهای خود ما را در هر چه بهتر شدن این رسانه یاری فرمایید.
 
دوهفته نامه "هویس" شماره 161
۳۰ آذر 1392

    Tags: ,

    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *