ارمنستان: ۲۰۱۲

 
صحنه سیاست
 
گایانه مگردیچیان
 
 
سال ۲۰۱۲م. که سرشار از تحولات پیش و پس از انتخابات، قول و قرارها و دل سردیها بود آغاز شد و با آرزوهای پوچ شکل گیری حکومتی جدید پایان یافت. اگرچه در عرصه سیاسی گرایش تازهای به پیکار برای هموار کردن و همانندسازی آغاز شد، اما نقش جامعه مدنی در سال جاری ارتقاء یافت و نتایج محسوس و مهمی به بار آورد.
انتخابات مجلس که در ماه مه برگزار شد، طبق معمول در شرایط حکمفرمایی منابع دولتی و رشوه انتخاباتی صورت گرفت و چنان که انتظار میرفت اکثریت مطلقی از نمایندگان حزب جمهوری حاکم در مجلس تشکیل شد. موضوع دیگر بعد از انتخابات پیوستن حزب ارمنستان مرفه به ائتلاف حاکم بود. این حزب پس از ۲۰ روز شور و مشورت در ۲۴ ماه مه پیشنهاد پیوستن به ائتلاف را رد کرد و این چیزی بود که تاکتیک سیاسی بعدی دیگر احزاب را دگرگون کرد. دوره تبلیغات انتخاباتی مجلس نیز جالب بود، زیرا در این دوره گرایشهای تازهای پدید آمد که در پایان سال تحول یافت. اپوزیسیون توانست ارمنستان مرفه را به مبارزات خود جذب کند تا متحدا به پیکار با تخلفات انتخاباتی برخیزند. مبارزات انتخاباتی به جز چند مورد که کار به کتک کاری کشید، کلا در محیطی آرام انجام شد، اما با حادثهای تأسف بار پایان یافت و ۱۵۴ جوان در همایش تبلیغاتی حزب جمهوری زخمی شدند. بسیاری در آن زمان به طعنه میگفتند که وعدههای پوچ حزب جمهوری هنوز به انتخابات نرسیده مانند بادکنک ترکید. تابستانی که اوضاع سیاسی آرامی داشت نشان از پاییزی داغ داشت. مردم از انتخابات مجلس هنوز به خود نیامده بودند که دوباره در ماه سپتامبر در تب و تاب انتخابات افتادند، انتخابات نهادهای خودگردان محلی که با اتمام دوره تصدی وارتان غوکاسیان شهردار گیومری، دومین شهر ارمنستان، پایان یافت. مجلس جدید کار خود را بدون حضور لئون ترپتروسیان، رافی هوانسیان و آرام سرکیسیان آغاز کرد که در اصل در مخالفت با عملکرد ناقص انتخابات از اعتبارنامه خود منصرف شدند. دوره سرشار از دسیسههای پیش از انتخابات ریاست جمهوری در پاییز آغاز شد. اگرچه از سال ۲۰۰۸م. به بعد صحبت از بازگشت روبرت کوچاریان، دومین رئیس جمهور ارمنستان، بود و سایه کوچاریان در عرصه سیاسی سنگینی میکرد، اما این بار نماینده غیررسمی او، یعنی حزب ارمنستان مرفه، محوریت یافت. تنش میان دو حزب جمهوری و ارمنستان مرفه که از سال پیش آغاز شده بود به درگیریها انجامید. سیل انتقادتی که بر ضد ارمنستان مرفه به راه افتاده بود در محدوده سخن باقی نماند. وارتان اوسکانیان، وزیر امور خارجه پیشین، که در آغاز سال به عضویت حزب ارمنستان مرفه درآمده بود، متهم به پول شویی شد. اگرچه بسیاری آن را صرفا یک پیگرد سیاسی میدانستند، اما اکثریت نمایندگان مجلس مصونیت پارلمانی او را سلب کردند. ارمنستان مرفه که میکوشید نقش خود را افزایش دهد و تبدیل به نیرویی محوری شود، با پیشنهاد جدیدی پای به میدان نهاد و برای تشکیل یک جبهه متحد با نیروهای اپوزیسیون به مذاکره پرداخت، اما این تلاش نیز طبق معمول با شکست روبه رو شد. سکوت زاروکیان در روز سمبلیک ۱۲/۱۲/۲۰۱۲ شکسته شد، و این روزی بود که او تصمیم گرفت ـ یا مجبورش کردند ـ که از مبارزات انتخاباتی بیرون بیاید. درست یک هفته پیش از آغاز سال نو لئون ترپتروسیان، رهبر کنگره ملی ارمنی، اعلام کرد که در انتخابات ریاست جمهوری شرکت نخواهد کرد. و یک روز پیش از آن، هماندیش دیرین او هراند باگراتیان، نخست وزیر پیشین، اعلام کرد که اگر لئون ترپتروسیان در انتخابات شرکت نکند خودش حاضر است به عنوان کاندید ریاست جمهوری در انتخابات شرکت کند. طبق معمول عرصه سیاست ارمنستان از تاثیرات نیروهای خارجی بینصیب نماند و برخی تحلیلگران در این سال بیش از پیش به این باور رسیدند که رئیس جمهور کشور نه توسط مردم ارمنستان، که از سوی کانونهای ژئوپولتیک انتخاب میشود، و این در حالی بود که پیامهای رسیده از روسیه چندان امیدبخش نبودند. اما «تعریف و تمجیدهای» حزب مردمی اروپا گفتگوهای پیرامون پیروزی سرژ سرکیسیان در انتخاباتی بدون رقیب را تایید کردند.
 
 
حرکت های مدنی
 
سیرانوش گئورگیان
 
 
سال ۲۰۱۲م. از نظر شماری تجمعات مردمی و پیروزی این تجمعات سالی ویژه بود. اگرچه مشکلات مربوط به حقوق بشر و حفظ محیط زیست در ارمنستان کاهش نیافت، اما شماری اقدامات مردمی به لطف مبارزات پی گیر خود به نتایج مشخصی دست یافتند.
بزرگ ترین تجمعات مردمی در ماه ژوئن امسال در پی ضرب وشتم بیرحمانه پزشکان نظامی در رستوران هارسناکار (متعلق به خانواده روبن هایراپتیان، نماینده پیشین مجلس) و مرگ یکی از آن پزشکان به نام واهه آودیان پس از گذشت دوازده روز از آن واقعه روی داد. قتل وحشیانه واهه آودیان مردم را به خشم آورد و آنها چند تظاهرات اعتراض آمیز بزرگ برگزار کردند و خواستار مجازات ضاربان و خود روبن هایراپتیان شدند. در نتیجه روبن هایراپتیان که رئیس فدراسیون فوتبال ارمنستان نیز بود از نمایندگی خود انصراف داد و بابت آن چه اتفاق افتاده بود عذرخواهی کرد، اما هیچ گاه نه در مقام شاهد و نه متهم به دادگاه کشانده نشد(معترضان تأکید داشتند که ضرب وشتم پزشکان با اشاره هایراپتیان صورت گرفته است). اکنون پرونده هارسناکار شش متهم دارد و در جریان دادرسی است و شماری از فعالان اجتماعی که جنبش واهه آودیان را تشکیل دادهاند به دقت آن را پی گیری میکنند تا مانع از تخلفات احتمالی در حین دادرسی شوند. پیش از تشکیل جنبش واهه آودیان، فعالان حفظ محیط زیست به یک پیروزی مهم دیگر دست یافته بودند. آنها پس از نود روز مبارزه، از انتقال دکههای فروشندگان به مکانی عمومی در مرکز ایروان جلوگیری کردند (این فعالان از نیمههای فوریه  محوطه پارک را «اشغال» کرده بودند و از آن جا دور نمیشدند). پارک ماشتوس که در گذشته مورد بیتوجهی قرار گرفته بود اکنون وضع خوبی دارد و در خدمت شهروندان است. یک تخلف دیگر که شکار در منطقه حفاظت شده خسرو بود نیز از چشم فعالان حفظ محیط زیست پوشیده نماند. آنها در حین گردش با اجاق سنگی و بقایای اجساد حیوانات نادری که نام شان در کتاب سرخ حیوانات ثبت شده روبه رو شده بودند. در پی فیلمی که آن فعالان پخش کردند رئیس منطقه حفاظت شده برکنار شد. اما فعالان به آن بسنده نکردند و انتخاباتی را که برای تعیین رئیس منطقه حفاظت شده در وزارت محیط زیست جریان داشت به دقت دنبال کردند و به این نتیجه رسیدند که سطح علمی و پیشینه این تنها کاندید انتخابات، در حدی نیست که او بتواند از شکارهای غیرقانونی جلوگیری کند. دو سازمان بین المللی حفظ محیط زیست نیز اعلام کردند که چنان چه آن کاندید به ریاست منطقه حفاظت شده منصوب شود، از ارسال کمک مالی و انجام طرحهای آتی خود در منطقه حفاظت شده خسرو منصرف خواهند شد. اکنون برای مقام ریاست آن منطقه رقابت تازهای آغاز شده است.
در پایان سال گروهی از پیروان شاهدان یهوه که به سبب اعتقادات خود از انجام خدمت سربازی خودداری کرده و به خاطر ترک غیرقانونی محل خدمت بازداشت شده بودند، در دادگاه اروپایی حقوق بشر برنده شدند. اما این پیروزی که در نتیجه آن دولت ارمنستان به پرداخت مبلغ ۱۴۵۵۰۰ یورو به شاکی، یعنی شاهدان یهوه، محکوم شده بود اکثریت جامعه را به خشم آورد. به نظر آنها پرداخت چنین مبلغی به نمایندگان این سازمان مذهبی، آن هم از محل مالیاتهای اخذ شده از آنان، ناعادلانه است.
وخامت اوضاع ارمنیان سوریه که به دنبال جنگ در آن کشور پدید آمد مردم ارمنستان را متحد و همبسته کرد. جنبش «کمک به برادر» که با هدف جمع آوری اعانات، مواد غذایی و دارو با تلاش حزب داشناکسوتیون تشکیل شد با استقبال بسیاری از سازمانهای بزرگ و کوچک و افراد کشور روبه رو شد. این جنبش تا کنون سه محموله کمکهای بشردوستانه با هواپیما به حلب ارسال نموده است. بنیاد مالی «ارمنستان» نیز ده درصد کل وجوه جمع آوری شده امسال را به ارمنیان سوریه تخصیص خواهد داد. اما با وجود این دستاوردهای مردمی هنوز کمبودهای بسیاری در عرصه حقوق بشر وجود دارد که گزارش سالانه کمیته دفاع از حقوق بشر گواه آن است. امبودسمن در هنگام ارائه گزارش تأکید کرد که در حال حاضر دادگاههای ارمنستان بزرگ ترین نقطه ضعف در عرصه دفاع از حقوق بشر هستند و اکثریت جامعه به روند انتخابات اطمینان ندارد. معلولان نیز خود را در ارمنستان تحت حمایت نمیبینند و میگویند از تسهیلات محروم هستند و نمیتوانند از حقوق خود در عرصههای تحصیل، اشتغال، جابه جایی آزادانه، انتخابات و غیره که در قانون اساسی تصریح شده است بهره مند شوند.
 
ترجمه: گارون سرکیسیان
منبع: www.armenianow.com
 
دوهفته نامه "هویس" شماره ۱۳۸
۲۳ دی ۱۳۹۱
 

    Tags: , ,

    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *