نمایندگان اقلیت های قومی در مجلس جدید ارمنستان

نمایندگان اقلیت های قومی در مجلس جدید ارمنستان

حدود ۲ الی ۳ درصد جمعیت جمهوری ارمنستان را اقلیت‌های قومی تشکیل می‌دهند که از لحاظ شمار به ترتیب عبارتند از کردهای ایزدی، روس‌ها، آسوری‌ها، کردهای مسلمان، یونانی‌ها و غیره. طبق اصلاحیه‌ی اخیر قانون انتخابات ارمنستان، در مجلس جدید این کشور چهار نماینده از اقلیت‌های قومی کرسی خواهند داشت. این نمایندگان از اطراف احزاب و گروه‌های ائتلافی برنده (که جمع آرای آن‌ها به حد نصاب تعیین‌شده می‌رسد) باید سهمیه‌ای را برای نمایندگان اقلیت‌های قومی کشور در مجلس اختصاص دهند، که اینک از طرف حزب جمهوری‌خواه، برنده‌ی اول انتخابات سه نماینده (یک کرد ایزدی، یک کرد مسلمان و یک آسوری) و از طرف ائتلاف تساروکیان، برنده‌ی دوم انتخابات، یک نماینده‌ی روس به مجلس ارمنستان راه پیدا خواهند کرد.  عمده‌ی مسائل ویژه‌ی اقلیت‌های قومی جمهوری ارمنستان مسائل فرهنگی و آموزشی است که تحقق آن نیاز به اختصاص بودجه از سوی دولت دارد. البته چنین بودجه‌ای پیش‌بینی شده است ولی ظاهراً به علت کمبود مالی دولت قادر به تأمین آن نشده و لذا در مشکلات فرهنگی مربوط نیز گشایشی صورت نگرفته است. به هر حال نمایندگان اقلیت‌ها از این تحول انتخاباتی اظهار...

Read more »

زبان و ادبیات فارسی در ارمنستان

زبان و ادبیات فارسی در ارمنستان

 هراچ استپانیان    متن اولیه‌ی این مقاله حدود ۲۵ سال پیش در مجله‌ی آراکس به چاپ رسیده است.نویسنده این موضوع را در چند سمینار به صورت سخنرانی نیز ارائه کرده است.اینک متن جدیدی از مقاله پس از بازبینی و اصلاحات و اضافات توسط نویسنده منتشر می‌شود. کشورها و ملت‌های همسایه در عرصه‌های سیاسی و اقتصادی و فرهنگی تأثیرات متقابل فراوانی بر همدیگر می‌گذارند. ارمنیان و ایرانیان هزاران سال است که در جوار هم زندگی می‌کنند. مناسبات ایران و ارمنستان در فراز و نشیب تاریخ صورت‌های مختلفی به خود گرفته است. در دوره‌هایی همچون دوره‌ی هخامنشی، ارمنستان بخشی از قلمرو ایران بوده است. ایران و ارمنستان در بیشتر زمان‌ها ارتباط نزدیکی با یکدیگر داشته‌اند. گاه نیز همچون دوران شوروی، در عین همسایگی از هم جدا افتاده‌اند. با تحولاتی که اخیراً در منطقه پیش آمده، دو کشور و دو ملت ایران و ارمنستان در آستانه‌ی روابط گسترده‌ی همه‌جانبه قرار گرفته‌اند. آشنایی با سابقه‌ی این روابط به ما کمک خواهد کرد تا چشم‌انداز واضح‌تری از آینده‌ی آن پیش رو داشته باشیم. در این‌جا فقط به یک جنبه از موضوع یعنی به مناسبات...

Read more »

نوروز مبارک – سخن هیئت تحریریه

نوروز مبارک – سخن هیئت تحریریه

سخن هیئت تحریریه   نوروز، نمادی از جاودانگی ایران تداوم موجودیت ایران از شگفتی‌های تاریخ جهان است. سخن از ماندگاری کشوری است که از هزاران سال پیش در برابر تهاجمات گوناگون تاب آورده و با حفظ هویت خویش فرهنگ بالنده‌ای آفریده و امروز نیز در عرصه‌ی جهانی حضور دارد. آن‌چه مردم ایران را در کشاکش روزگار استوار و پایدار نگه داشته، جهان‌بینی و اعتقادات اوست که شالوده‌ی آن یکتاپرستی و هماهنگی با نظام آفرینش است. شاید بتوان نوروز را ایرانی‌ترین سنت فرهنگی ایرانیان شمرد چراکه تمام باورهای این مردم در خصوص جاودانگی هستی و وحدت وجود و امید و کوشش برای پیروزی زندگی بر مرگ و نور بر تاریکی در فلسفه‌ی نوروز منعکس است. پیام نوروز همانا اعتقاد به هستی جاودان و نوزایی و تداوم زندگی است. مردم ایران در ژرفای وجود خود به ابدیت هستی ایمان دارند و راز بقای این مردم و این سرزمین نیز در همین ایمان است. انتخاب روز اول بهار به عنوان آغاز سال نو از طرف ایرانیان، نوروز را عیدی زیبا، پرنشاط و پرمعنی کرده است. نوروز سرآغاز مجدد زندگی است. سنگینی خواب...

Read more »

اشتباهات متوالی باکو در مناقشه‌ی قره‌باغ

اشتباهات متوالی باکو در مناقشه‌ی قره‌باغ

هراچ استپانیان     مناقشه‌ی قره‌باغ بیش از یک قرن سابقه دارد. اختلاف بر سر تعلق بخش کوهستانی قره‌باغ به ارمنیان یا ترک‌های قفقاز در اوایل قرن بیستم آغاز شد. در سال‌های ۱۹۱۸-۱۹۲۰ یعنی سال‌های موجودیت جمهوری‌های جدیدالتأسیس آذربایجان و ارمنستان کشمکش بر سر قره‌باغ بین دو کشور به اوج رسید. در این دوره فرمانده‌ی نیروهای انگلیسی فاتح جنگ جهانی اول مستقر در قفقاز، قره‌باغ را جزو جمهوری آذربایجان شناخت و یکی از فئودال‌های محلی طرفدار انگلیس به نام سلطانف را به عنوان استاندار قره‌باغ منصوب کرد.  سلطانف در بهار ۱۹۲۰ با ویران‌سازی بخش ارمنی‌نشین شهر شوشی و کشتار و فراری دادن اهالی ارمنی آن تلاش کرد موضوع را به نفع آذربایجان فیصله دهد. در سال ۱۹۲۱ با استقرار حکومت شوروی در قفقاز، حکومت‌گران جدید ابتدا قره‌باغ کوهستانی را جزو ارمنستان شناخته ولی بعداً بنا به تصمیم حزب کمونیست قرار شد قره‌باغ کوهستانی به عنوان ناحیه‌ای با خودمختاری وسیع در قلمرو جمهوری آذربایجان قرار گیرد. مرزهای استان خودمختار قره‌باغ در سال ۱۹۲۳ تعیین شد (در نقشه مرزهای استان خود مختار قره‌باغ با خط قرمز مشخص شده است). ضمناً با...

Read more »

اکران فیلمی در استانبول ترکیه با موضوع کشتار درسیم

اکران فیلمی در استانبول ترکیه با موضوع کشتار درسیم

آرمان در استپانیان     فیلم کودکان وانک (به زبان ترکی Vank’ın Çocukları) محصول سال ۲۰۱۶ از کارگردان ترکیه‌ای، نزهت گوندوغان است که به ماجرای زندگی ارمنیانی می‌پردازد که توانستند به نحوی از قتل‌عام ارمنیان  در خلال سال‌های جنگ جهانی اول و پس از آن در ماجرای قتل‌عام درسیم (Dersim) در سال‌های ۱۹۳۷-۱۹۳۸جان سالم به در ببرند. لازم به ذکر است که اهالی کرد و ترک درسیم (تونجلی فعلی) که بیشتر علوی مذهب هستند، بسیاری از ارمنیان بازمانده از قتل‌عام ارمنیان در سال ۱۹۱۵ را پناه دادند. حدود بیست سال بعد، شورش‌های اهالی درسیم با خشونت شدید توسط آتاتورک سرکوب شد. این فیلم که در سال ۲۰۱۶ میلادی در فهرست فیلم‌های  خارجی جشنواره‌ی بین‌المللی فیلم «زردآلوی طلایی» ایروان قرار گرفت برای نخستین بار در تاریخ ۹ فوریه سال ۲۰۱۷ در سالن بی‌اوغلی استانبول به نمایش عمومی درآمد. این فیلم که بر اساس مستندات و شواهد تاریخی ساخته شده، داستان خانواده‌ای ارمنی را روایت می‌کند که  اعضای آن پس از ماجرای کشتار درسیم از یکدیگر جدا شده و هر کدام در محیطی با فرهنگ و آداب و رسوم متفاوت مشغول...

Read more »

جنبش قومی- ملی تالشی‌ها در جمهوری آذربایجان در پروسه‌ی تبلور

جنبش قومی- ملی تالشی‌ها در جمهوری آذربایجان در پروسه‌ی تبلور

ترجمه و تنظیم: آرسن نظریان   گفت‌وگوی آرام سرکیسیان با وارتان وُسکانیان، کارشناس مسائل ایران و رئیس بخش ایران‌شناسی دانشگاه دولتی ایروان ٢۶ دسامبر در بخش ایران‌شناسی دانشگاه دولتی ایروان، میزگردی با موضوع «تالشی‌ها در تاریخ و در عصر حاضر» برگزار شد که در آن کارشناسان و استادان ارمنی و فعالان و کنشگران معروف تالشی شرکت داشتند. وارتان وسکانیان، کارشناس مسائل ایران و رئیس بخش ایران‌شناسی دانشگاه دولتی ایروان طی مصاحبه‌ای با «آژانس اطلاع‌رسانی»١ راجع به آگاهی و جنبش ملی- قومی تالشی‌ها و همکاری میان ارمنیان و تالشی‌ها در زمینه‌های مورد علاقه‌ی طرفین صحبت کرد.   آقای وسکانیان، لطفاً درباره‌ی گفت‌وگوها و بررسی‌های انجام‌شده در این میزگرد صحبت کنید. – میزگرد با همکاری کرسی ایران‌شناسی دانشگاه دولتی ایروان و جنبش ملی- قومی تالشی‌ها ترتیب داده شده بود. از تالشی‌ها پنج نفر شامل نمایندگان جنبش به ریاست اکرم همت‌اف/ همت‌زاده۲، رئیس جنبش ملی تالش- مغان شرکت کردند. موضوعات و مسائلی که طی میزگرد مورد بحث و بررسی واقع شد به طور خلاصه جنبش ملی- قومی تالشی‌ها و دورنما و امکانات گسترش علم تالش‌شناسی را دربرمی‌گرفت. نظرات ابرازشده از جانب تالشی‌ها...

Read more »

چشم انداز همکاری استراتژیک ایران و ارمنستان

چشم انداز همکاری استراتژیک ایران و ارمنستان

هراچ استپانیان     خاورمیانه دچار کشمکش و جنگ و رویدادهای شگرف است و ظاهراً دورنمای پایان این تب و تاب هم دیده نمی‌شود. آن‌چه تاکنون رخ داده زمینه را برای برخوردهای تازه‌ی قومی و مذهبی آماده‌تر کرده است. فعلاً کشورهای استعمارساخته یا بذل و بخشش‌های دلارهای نفتی کوشیده‌اند تا ضمن تشدید بحران در کشورهای دیگر، حکومت خود را به نحوی حفظ کنند و تاکنون موفق هم بوده‌اند، ولی این بازی‌های سیاسی نمی‌تواند همیشگی باشد. دو کشور ایران و ارمنستان از جمله کشورهای در معرض تهدید به شمار می‌روند. مردم این دو کشور از هزاران سال پیش در کنار یکدیگر زیسته و فرهنگ خود را شکوفا نموده‌اند و امروز هم مصمم به حفظ بقا و استقلال خود هستند.تهدید مشترک آن دو از جانب پان‌ترکیسم است. در گذشته ترکیه پرچم‌دار تبلیغات و طرح‌های پان‌ترکیستی بوده ولی امروز مرکز ثقل پان‌ترکیسم به جمهوری آذربایجان منتقل شده است و پشتیبان اصلی آن اسراییل و صهیونیسم جهانی است. تحقق «آذربایجان بزرگ» آرزوی بزرگ پان‌ترکیست‌های باکو است. این‌چنین آذربایجانی شامل زمین‌هایی از کشورهای همسایه‌ی جمهوری آذربایجان فعلی خواهد بود. به هر حال در این‌جا...

Read more »

نگاهی به احزاب، سازمان ها و اوضاع سیاسی- اجتماعی ارمنستان

نگاهی به احزاب، سازمان ها و اوضاع سیاسی- اجتماعی ارمنستان

آرسن نظریان   ارمنستان دارای نظام سیاسی چندحزبی است. هدف اعلام‌شده‌ی حکومت‌های متوالی ارمنستان برقراری دموکراسی پارلمانی نوع غربی بوده است. از زمان استقلال کشور در ١٩٩١ بیش از یک‌صد حزب در ارمنستان پا به عرصه‌ی وجود گذاشته، اما فقط ده تا دوازده حزب توانسته‌اند از سد حد نصاب انتخاباتی عبور کنند. حزب جمهوری‌خواه بزرگ‌ترین حزب، حزب حاکم و نماینده‌ی الیگارشی اقتصادی- سیاسی ارمنستان است. در پی فروپاشی اتحاد شوروی و در روند گذار از نظام اداری- حکومتی تک‌حزبی به نظام چندحزبی و در شرایط خصوصی‌سازی لگام گسیخته، بسیاری از صاحب‌منصبان حزبی و حکومتی قبلی با استفاده از موقعیت و سمت خود کارخانه‌ها و مؤسسات تولیدی خصوصی‌شده را با قیمت‌های بسیار نازل تصاحب کردند. دستگاه اداری قبلی تغییر شکل داد و به شکل مافیای اقتصادی جدید در شکل احزاب حاکم جلوه گر شد. بسیاری از اعضای پارلمان قطب‌های اقتصادی به شمار می‌روند و با قدرت مالی- اقتصادی خود پیروزی در انتخابات و تصاحب و تداوم پست‌ها و مشاغل دولتی را برای خود تضمین می‌کنند. انحصارات در دست الیگارش‌هاست و از این طریق فضای رقابتی ناسالم نامساعدی برای کسب و...

Read more »

دیدار مسئولین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با نمایندگان اقلیت های دینی کشور

دیدار مسئولین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با نمایندگان اقلیت های دینی کشور

  همه ساله در ایام دهه‌ی فجر دیدارها و نشست‌های گوناگونی از سوی نهادهای مختلف کشور با نمایندگان اقلیت‌های دینی صورت می‌گیرد. از این میان می‌توان به مراسم و tضیافت شامی اشاره کرد که هر سال از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار می‌شود. این مراسم از یک سو فرصت بسیار مناسبی است تا مسئولان و دست‌اندرکاران جوامع اقلیت‌های دینی از زحمات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکر و قدردانی کنند و از سوی دیگر این فرصت را در اختیار مسئولان و دست‌اندرکاران این وزارت‌خانه می‌دهد که ضمن ایراد سخنرانی به تشریح فعالیت‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص برنامه‌های مختلف فرهنگی و هنری در ارتباط با پیروان ادیان توحیدی بپردازند.  مراسم امسال روز یکشنبه ۱۷ بهمن ماه در هتل فردوسی تهران برگزار شد. در ابتدای این مراسم که با حضور جمعی از نمایندگان اقلیت‌های مذهبی در مجلس شورای اسلامی، روحانیون، اعضای نشریات و مطبوعات مختلف اقلیت‌های دینی، دست‌اندرکاران جوامع پیروان ادیان توحیدی و مسئولان محترم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت می‌گرفت، دکتر سیامک مره‌صدق، نماینده‌ی کلیمیان در مجلس، پس از عرض تبریک به جناب آقای...

Read more »