Posts Tagged ‘ ارامنه ایران ’

چگونگی سکونت ارامنه در تهران

  گارگین فتائی   در زمان حکومت کریم خان زند، چند خانواده‌ی ارمنی در حومه‌ی شهر تهران و محله‌ی دولاب اقامت گزیدند که از ایشان جز چند قبر اطلاعات دیگری در دست نیست. در مورد تاریخ مهاجرت اولین ارامنه به تهران سه نظر وجود دارد. نظر اول این است که در زمان حکومت آغا محمدخان قاجار، گروهی از ارامنه توسط سپاهیان وی از ارمنستان به تهران که به تازگی به عنوان پایتخت ایران تعیین شده بود کوچ داده شده و در میدان وحدت اسلامی اسکان داده شدند. آن‌ها برای انجام مراسم دینی خود در بازارچه‌ی قوام‌الدوله محرابی ساختند که بعدها مبدل به کلیسای گئورگ مقدس شد. نظر دوم این است که در سال ۱۳۵۸ ه.ق. مطابق با ۱۷۵۰ میلادی تعدادی از ارمنیان در دروازه‌ی شاه عبدالعظیم تهران ساکن بوده‌اند. از این رو می‌توان به‌تحقیق گفت که ارمنیان پیش از رسیدن کریم خان به سلطنت در سال ۱۱۶۳ ه.ق.، در زمان نادرشاه افشار به تهران آمده بودند. این گروه در واقع اولین ارمنیانی بودند که از جلفا به تهران مهاجرت کردند. اندک اندک با مهاجرت ارامنه‌ی تبریز، سلماس، جلفای اصفهان...

Read more »

مصاحبه هویس با لِوُن هفتوان خانگلدیان بازیگر فیلم پرویز

مصاحبه هویس با لِوُن هفتوان خانگلدیان بازیگر فیلم پرویز

    نام لِوُن هفتوان این روزها در میان سینمادوستان بر سر زبان‌هاست. او با جثه بزرگش بازیگر نقش قهرمان اصلی فیلم پرویز به کارگردانی مجید برزگر است که این روزها در گروه سینماهای هنر و تجربه اکران شده است. علاوه بر این در فیلم لرزاننده چربی ساخته محمد شیروانی نقش آفرینی کرده است، فیلمی که در جشنواره معتبر ساندانس به نمایش در آمده و در جشنواره رتردام جایزه برده است. همین طور او در فیلم‌های دزدی مردان خاکستری (شهاب رضویان) و مردی که اسب شد (ساخته امیر ثقفی) در نقش‌های مکمل ظاهر شده است. امّا او را بیش از همه به نام پرویز می‌شناسند، شخصیت اصلی فیلمی به همین نام؛ مرد چهل ساله‌ مجردی که در یک مجتمع آپارتمانی با پدرش زندگی می‌کند و با همسایه‌ها روابطی دوستانه دارد و خدماتی معمولی به آن‌ها ارائه می‌دهد. بچه یکی را به مدرسه می‌رساند و با تعمیرکار آسانسور سروکله می‌زند و… امّا پدر تصمیم می‌گیرد زن بگیرد و از پرویز می‌خواهد خانه را ترک کند. احساسِ انزوا این شخصیت بی‌آزار را به کارهای وحشتناکی می‌کشاند. لِوُن هفتوان با جثه درشتش...

Read more »

کلیسای مریم اصفهان

کلیسای مریم اصفهان

  شبنم کمالی     شهر اصفهان کلیساهای متعدد و زیبایی دارد که همواره محل توجه ارمنیان و گردشگران داخلی و خارجی بوده اند. از جمله کلیسای مریم که از آثار زیبای دوره صفویه است و به لحاظ معماری توجه هر گردشگری را به خود جلب می کند. در این مقاله نگاهی کوتاه می اندازیم به پیشینه این بنا و معماری آن. ارمنیان مقیم جلفای اصفهان در ساحل جنوبی زاینده رود از فرزندان ارمنی هایی هستند که در دوره ی پادشاهی  شاه عباس اول   به فرمان آن شهریار از مسکن اصلی خود جلفا در کنار نهر ارس به پایتخت وی در اصفهان کوچ داده شدند (باغداساریان، ص ۲۲). توجه مخصوص شاه عباس به ارمنیان اصفهان سبب شد که ارمنیانِ شهرهای دیگر ایران نیز به اصفهان روی آوردند و در اندک زمانی بر جمعیت و وسعت جلفا افزوده شد و چون از پرتو کار و تجارت  ثروتمند شدند خانه ها و کاروانسراها و کلیساهای بزرگ همت ساختند. از آن جمله خواجه نظر، از بازرگانان  معتبر جلفا، دو کاروانسرای بزرگ بنیان گذاشت و نزدیک هفت هزار تومان پول آن زمان را صرف این کار کرد. یکی...

Read more »

نام لئون آهارونیان در میان پنجاه کنشگر اقتصادی ایران

نام لئون آهارونیان در میان پنجاه کنشگر اقتصادی ایران

    اخیراً با همکاری مرکز امور فرهنگی و نشر اتاق بازرگانی و صنایع و معادن و کشاورزی ایران کتابی منتشر شده است با عنوان سرگذشت پنجاه کنشگر اقتصادی ایران. کتاب به کوشش فریدون شیرین‌کام و ایمان فرجام‌نیا به طبع رسیده و مجموعه‌ای است از زندگی‌نامه و فعالیت‌های تجاری و اقتصادی پنجاه تن از چهره‌های مؤثر بخش خصوصی اقتصاد ایران که از حاج محمدحسن امین‌الضرب شروع می‌شود. همان طور که در مقدمه آمده است، کتاب شامل «زندگی‌نامه تعدادی از فعالان اقتصادی از ۱۲۶۰ خورشیدی تا سال‌های اخیر در بستر حوادث زندگی ـ فارغ از مسائل و حواشی سیاسی و عمدتاً از منظر تلاش اقتصادی و اجتماعی» است. سرگذشت کسانی که «طی یک قرن گذشته با امکانات زمانه توانستند شرکت‌ها و گروه‌های صنعتی بزرگ و کوچک ایجاد کنند و بعضاً با اشتغال مستقیمِ نزدیک به ده هزار نفر در شرکت‌های زیرمجموعه، تحول آفرین باشند». نام لئون آهارونیان، مدیر عامل شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی ستی نیز در میان این پنجاه پیش کسوتِ صنعت و بازرگانی آمده و بیش از بیست صفحه از کتاب (صص ۹۵ تا ۱۱۷) به زندگی‌نامه و فعالیت‌های اقتصادی او...

Read more »

نمایندگان مجمع جامعه ارامنه تهران پنج روز درباره چه مذاکره کردند؟

نمایندگان مجمع جامعه ارامنه تهران پنج روز درباره چه مذاکره کردند؟

  روبرت صافاریان     مجمع نمایندگان ارامنه تهران که کمابیش در حکم مجلس قانونگذاری جامعه ارامنه ایران است و هر چهار یک سال با رأی مستقیم ارامنه تهران و توابع انتخاب می‌شود، آخرین روزهای دوره چهارساله خود را می‌گذراند. این مجمع روز پنج‌شنبه ۷ اسفند (۲۶ فوریه) طی اطلاعیه‌ای خبر از انتخاب شورای خلیفه‌گری، شورای دینی و شورای بازرسان جدید جامعه ارامنه داد. گفتنی است این شوراها هر دو سال یک بار انتخاب می‌شوند. در این میان شورای خلیفه‌گری که انتخاب امور اجرایی جامعه ارامنه مانند مدارس، انجمن‌ها، قبرستان، رسیدگی به امور سالمندان و نیازمندان، و اداره مالی اموال و دارایی‌های جامعه را به عهده دارد، اهمیت ویژه‌ای دارد. اکنون مجمع نمایندگان پس از پنج روز نشستِ پیاپی از روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن تا شنبه ۲ اسفند، اعضای شورای خلیفه‌گری، شورای دینی و هیأت بازرسان را برگزیده و فهرست نام اعضای جدید را اعلام کرده است. البته در پایان این رشته نشست‌های پنج روزه، اعضای مجمع، ارزیابی خود از کار شوراهایی که دوره‌شان تمام شده را نیز جمع‌بندی و اعلام می‌کنند (در اطلاعیه گفته شده است این جمع‌بندی‌ها...

Read more »

با زاون شوخی نمی‌کنم، او اصفهان من است

با زاون شوخی نمی‌کنم، او اصفهان من است

  علی خدایی     این نوشته را علی خدایی، قصه‌نویس و دوست قدیمی زاون قوکاسیان، زمانی که زاون در بستر بیماری بود برای مجله شبکه آفتاب نوشته است. مطلب در ویژه‌نامه نوروزی و سایت مجله منتشر شده است و ما اکنون به مناسبت درگذشت زاون آن را با اجازه علی خدایی مجدداً در صفحات هویس به چاپ می‌رسانیم. درگذشت زاون زودهنگام بود و فقدانش در میان سینمادوستان و بخصوص جوانانی که سر کلاس‌های او نشسته بودند یا از راهنمایی‌هایش استفاده کرده بودند، انعکاس وسیعی داشت. پیکر او در قبرستان ارمنیان اصفهان در جوار پدر و مادرش به خاک سپرده شد.   کودکی همیشه با دوچرخه جلفا را می‌گشت، سال ۱۳۳۴ بود، پر از خانه‌های بزرگ و پردرخت. دیوارهای بلند کاه‌گلی. تمام خانه‌ها پر از ظرف‌های رب دست‌ساز بود. زن‌ها در تشت‌ها رب درست کرده بودند و «سنگ‌تراش‌ها»* بوی گوجه‌فرنگی می‌داد و کوچه‌ها پر بود از تفاله‌ی‌ گوجه‌ی له‌شده. مادرش در همین سال‌ها بود که زاون را به سینما می‌برد. کرایه‌های حکیم‌نظامی، که سر خاقانی می‌ایستادند، آن ها را می‌بردند به «شهر». شهر، ‌سی‌و‌سه‌پل و چهارباغ بود. چهارباغ، سینما داشت....

Read more »

فارسی نوشتنِ ارمنیها

فارسی نوشتنِ ارمنیها

پریسا چیذری             ارامنه که در رشته‌های هنری گوناگون مانند نقاشی، سینما و تآتر از پیشگامان بوده و نقش مهمی در آوردن تجدد فرهنگی به ایران داشته‌اند، در ادبیات فارسی حضورشان کمرنگ بوده است. امّا مدّتی است که شاهد حضور ارمنی‌ها در عرصه ادبیات نیز هستیم. چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم نوشته زویا پیرزاد مشهورترین نمونه رمان‌هایی است که یک ارمنی‌زبان به فارسی نوشته است. یوریک کریم مسیحی و آراز بارسقیان نیز برای علاقه‌مندان ادبیات داستانی ایران نام‌هایی آشنا هستند. راجع به چرایی حضور اندک ارمنی‌ها در عرصه ادبیات و تأثیری که این حضور می‌تواند بر ادبیات ایران و بر زبان فارسی بگذارد با این نویسندگان به گفت‌وگو نشستیم. روبرت صافاریان نیز که به عنوان منتقد فیلم و روزنامه‌نگار سال‌ها در مطبوعات کشور به فارسی قلم زده است در گفت‌وگو شرکت داشت. پرسشِ فارسی نوشتن ایرانیانی که زبان مادری‌شان فارسی نیست و کاویدن ابعاد مختلف آن بحث مهمی است که تنها به ارمنی‌ها محدود نمی‌شود. به راستی درباره تأثیری که نویسندگان کردزبان یا گیلکی‌زبان و گویندگان سایر زبان‌های ایرانی بر ادبیات فارسی گذاشته‌اند و...

Read more »

مصاحبه ایسنا با نماینده ارامنه جنوب در مجلس شورای اسلامی

مصاحبه ایسنا با نماینده ارامنه جنوب در مجلس شورای اسلامی

  بگلریان: منعی برای حضور اقلیت‌های دینی در ادارات دولتی نیست     نماینده ارامنه جنوب در مجلس شورای اسلامی احساس تبعیض در استخدام‌ها یا گزینش‌ها را از جمله مشکلات اقلیت‌های دینی در ایران می‌داند و در عین حال تاکید می‌کند که منعی برای حضور اقلیت‌های دینی حتی در ادارات دولتی وجود ندارد. او هم‌چنین بر ملیت «ایرانی» ارامنه ایران تاکید می‌کند و می‌گوید: «در حقوق بین‌الملل ما را بر اساس پاسپورت‌مان که ملیت ایرانی در آن ثبت شده، می‌شناسند.» روبرت بگلریان که ۵۲ سال دارد، از دوره هفتم مجلس شورای اسلامی تاکنون به عنوان نماینده ارامنه اصفهان و جنوب کشور در مجلس حضور داشته است. او کارشناس ارشد علوم اقتصادی و عضو کمیسیون انرژی مجلس است.     در مجلس اول مشروطه آیت الله طباطبایی وکالت ارامنه را به عهده داشت نماینده ارامنه جنوب در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با بیان اینکه در مجلس اول مشروطیت، ارامنه نماینده‌ای در مجلس نداشته‌اند، گفت: در آن دوران آیت ا  لله بهبهانی وکالت کلیمیان و آیت الله طباطبایی وکالت ارامنه را به عهده داشتند و از...

Read more »

نگاهی به سخنان روبرت بگلریان نماینده ارامنه اصفهان در مجلس شورای اسلامی

  روبرت صافاریان   تفاوتی که میان تعریف رسمی اقلیت‌های کشور، از جمله ارمنی‌ها، و واقعیت هویتی این بخش از جمعیت کشور وجود دارد معمولاً در گفتارهای مقامات رسمی ارمنی‌ها مشکلات و تناقضاتی به وجود می‌آورد. در سخنان روبرت بگلریان در مصاحبه‌ای نسبتاً مفصل با ایسنا به نمونه‌هایی از این تناقضات برمی‌خوریم. ارمنی‌ها در تعریف رسمی، اقلیت دینی هستند، بخشی از اقلیت مسیحی کشور. در واقعیت، ارمنی‌ها خود را اقلیت ملّی می‌دانند: پاره ای از ملّت بزرگ ارمنی که بخشی در جمهوری ارمنستان زندگی می‌کنند و بخشی دیگر در اقصا نقاط جهان پراکنده‌اند. در تلقی اخیر، که فارغ از ارزشگذاری، تلقی عمومی ارامنه ایران از هویت خویش است، جایگاه آن‌ها در ایران پیچیده‌تر است. در واقع به لحاظ تابعیت کاملاً ایرانی‌اند، همان طور که بگلریان می‌گوید «در حقوق بین‌الملل هم ما را بر اساس پاسپورت‌مان که ملیت ایرانی در آن ثبت شده می‌شناسند»، امّا یک وطن معنوی نیز دارند که ارمنستان است. ساده‌تر: ارمنی‌های ایران بخشی از دیاسپورا (قوم‌پراکندگی) ارمنی هستند. دیاسپورا هم چیز عجیبی نیست. اکنون میلیون‌ها تن از مردم جهان در وضعیت دیاسپورایی زندگی می‌کنند. یعنی تابعیت کشوری...

Read more »

«رنگین کمان» کلاس‌های نقاشی تیه درا از آزادی و جسارت کودکان نهراسیم

«رنگین کمان» کلاس‌های نقاشی تیه درا از آزادی و جسارت کودکان نهراسیم

  لیا خاچیکیان     نام تیه درا زهرابیان برایم آشنا بود، از سال‌بالایی‌های دانشگاه آزاد هنر بود و کار گرافیک می‌کرد و از همه مهم‌تر، می‌دانستم دختر مهندس ادیک زهرابیان معروف، طراح لوگوی شرکت هواپیمایی هما است. همچنین شنیده بودم برای کودکان کلاس نقاشی دارد. چند ماه پیش با دوستانی که بچه‌های خردسال داشتند جمع بودیم و صحبت به مسأله  پرورش خلاقیت کودکان پیش دبستان و کلاس‌های نقاشی کشیده شد، و آن وقت بود که متوجه شدم کلاس‌های تیه درا چه‌قدر شناخته‌شده و پر طرفدار است. دوستانم می‌گفتند برای ثبت‌نام فرزندشان در این کلاس‌ها باید چند ماه در لیست انتظار منتظر بمانند، البته نمی‌دانستم چه‌قدر این صحبت‌ها به خاطر کمبود کلاس‌های مشابه برای خردسالان ارمنی زبان است. به هر رو به این فکر افتادم که زهرابیان را پیدا کنم و از نزدیک با او آشنا شوم. قرار ملاقاتی گذاشته شد و با به او گفت‌وگو نشستم. زهرابیان را بسیار خوش صحبت یافتم، به خصوص وقتی صحبت کار با کودکان است با حوصله و علاقه‌ای مثال زدنی از تجربیاتش تعریف می‌کند. گپ شیرینی زدیم که به دو ساعت انجامید و ماحصلش...

Read more »