روابط ایران و ارمنستان در پی تحریم‌های اقتصادی جدید علیه ایران

ناییرا هایرومیان

با وجود افزایش تحریم‌های اقتصادی بین‌المللی علیه ایران، ارمنستان با اظهار این نكته كه بدون ایران ثبات منطقه‌ای نمی‌تواند وجود داشته باشد، به تقویت همكاری با تهران ادامه می‌دهد. 

پس از اتخاذ تحریم‌های اقتصادی سخت‌تر علیه ایران توسط شورای امنیت ملل متحد در 9 ژوئن، مجلس امریكا طرح تحریم‌های امریكا را پذیرفت و اتحادیه اروپا هنوز در حال بحث بر سر این موضوع است.

سرژ سركیسیان، رئیس‌جمهور ارمنستان، هنگام دیدارش از آلمان در آغاز ماه ژوئن گفت: "من متوجه هستم كه در مورد تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، عده‌ای ممكن است واكنشی ناشی از شك و ناباوری نسبت به دیدگاه من داشته باشند، اما مطمئنم در چاره‌سازی مسائل منطقه‌ای نباید و نمی‌توان ایران را ندیده گرفت".

سید علی سقاییان سفیر جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به ارمنستان در مورد تاثیرهای احتمالی تحریم‌های اقتصادی شورای امنیت بر روابط ایران و ارمنستان گفت: "اجباری برای پذیرفتن وجود ندارد. هر كشوری آزاد است برای چگونگی واكنش خود تصمیم بگیرد، خواه پذیرش شیوه تحریم باشد یا نه".

هایك بالانیان، عضو جنبش ساردارآباد (حركتی كه تازه آغاز شده‌ و در جهت تاسیس یك مجلس بدیل در ارمنستان فعالیت می‌كند) گفت كه جبهه ارمنیان نباید به بلوك ضد ایران رضایت دهد یا به راهكار تحریم ایران بپیوندد، اما دست‌كم باید نقش واسطه را برای یافتن راه‌حلی برای مشكل ایران بازی كند. به طوری كه بالانیان می‌گوید ارمنستان تمام دلایل را برای ملحق نشدن به جریان تحریم‌ها دارد، چون گذشته از جامعه بین‌المللی، ارمنستان مجبور است و راه دیگری جز همكاری با ایران ندارد.

بالانیان اشاره كرد كه در حال حاضر منافع ایران و ارمنستان مشترك است. سفیر ایران در ارمنستان گفت كه تهران قاطعانه مخالف گشترش حضور صلح‌طلبان امریكایی در قراباغ و گسترش قوای ارتش تركیه در نخجوان است. این به آن معناست كه هر تغییری در وضع موجود منطقه، نه مطلوب ایروان است و نه تهران.

پیش از این، وزیر امور خارجه ایران، منوچهر متكی، گفت: "مردم ایران و ارمنستان دو ملت دوست قدیمی هستند. ما برای همكاری آماده هستیم". رئیس‌جمهور سركیسیان نیز به نوبه خود به اهمیت مكانیزم‌های همكاری اقتصادی برای غلبه بر تغییرات سیاسی اشاره كرد.

وزیر حمل‌ونقل و ارتباطات ارمنستان، مانوك واردانیان، در 28 ژوئن در رسانه‌ها گفت انتظار می‌رود در بهار 2011 ساخت یك بزرگراه شمالی-جنوبی به عنوان یك مسیر مهم برای حمل‌ونقل آغاز شود. ارمنستان قصد دارد در دسامبر 2010 به عنوان دومین مرحله برنامه، یك قرارداد وام 90 میلیون دلاری با بانك توسعه اقتصادی امضاء كند.

سفیر ایران در ارمنستان از رشد 40درصدی معامله كالاهای مصرفی بین ایران و ارمنستان در یك‌چهارم ابتدایی سال جاری صحبت كرد، و در 18 ژوئن ایروان میزبان دومین مجمع بازرگانی ایران-ارمنستان بود كه در آن در مورد امكانات سرمایه‌گذاری در ارمنستان نیز بحث شد.

با وجود این كه ایران همسایه دیوار‌به‌دیوار ارمنستان است معاملات تجاری بین این دو كشور در سال 2009 نسبت به سال 2008 به میزان 7/32 درصد برابر با 4/153 میلیون دلار كاهش داشته است. ارمنستان در سال 2009 كالاهایی با ارزش 19میلیون دلار به ایران صادر كرده در حالی كه واردات آن با ارزش كلی 4/134 میلیون دلار بوده است. در سال 2009 صادرات ارمنستان به ایران 24درصد كاهش داشت. موضوع ساخت خط آهن ارمنستان-ایران معلق باقی ماند، و از خط لوله گاز آماده ایران-ارمنستان بهره‌برداری نمی‌شود.

تیگران خزمالیان، دیگر عضو جنبش سادارآباد معتقد است كه روابط كنونی ایران-ارمنستان رشته بلندی از فرصت‌های از دست ‌رفته است. او مدعی‌ست كه این مساله مربوط به فشارهای خارجی وارد بر ارمنستان است.

تاثیر عامل سیاسی بر روابط اقتصادی با ایران بسیار مهم است. برخی كارشناسان معتقدند ارمنستان در صورت افزایش همكاری با ایران باید مراقب باشد تا مبادا خود مورد تحریم اقتصادی قرار گیرد.

منبع: سایت www.armenianow.com